Gerard, de grensrechter van Excelsior is goud waard

Gerard, de grensrechter van Excelsior is goud waard

Gerard Apon is grensrechter bij de jeugdopleiding van Excelsior. Gerard heeft bijzonder veel humor en is altijd vriendelijk. Daarom word ik er blij van als hij er is. De spelersteams vragen vaak of Gerard meegaat. Voor Excelsior staat Gerard in weer en wind altijd klaar om zijn taak als grensrechter zo goed mogelijk te doen. Hij heeft zelf een stukje geschreven, wat ik graag wil delen.

Door Gerard Apon:

Drie seizoenen terug vertrok ik van Sliedrecht naar de jeugdopleiding van SBV Excelsior om daar grensrechter te worden. Mijn eerste seizoen bij SBV Excelsior (seizoen 2017-2018) zou ik alleen bij de O14 gaan acteren als grensrechter. Maar omdat de KNVB vlak voor het begin van de competities de neutrale grensrechters bij de O17 en O19 competities weg haalde werd ik door het hoofd jeugdopleiding, Marco van Lochem gebeld of ik met O19, het team van trainer Marinus Barendregt mee wilde gaan voor hun competitie wedstrijd tegen FC Emmen. Omdat ze geen grensrechter hadden bij de O19 heb ik in mijn eerste seizoen O14 en O19 gedaan. In mijn eerste seizoen als grensrechter heb veel geleerd en meegemaakt.

Tweede seizoen
In mijn tweede seizoen (2018-2019) bij de jeugdopleiding van SBV Excelsior is afgesproken dat ik de combinatie O14 en O19 voort zou zetten. Als je bij een bvo O19 grensrechter bent, zit je op het hoogste niveau van Nederland, en hebben ze vertrouwen in je. In het tweede seizoen zijn we met de teams O14 & O16 op zondag gaan spelen vanwege ruimtegebrek. Zodoende kon ik op zaterdag bij de O13 en O15 vlaggen en soms ook bij de O17. Door bij verschillende teams te vlaggen werd ik allround grensrechter van de jeugdopleiding van Excelsior. Ook de trainers hebben regelmatig overleg met elkaar bij welke wedstrijd ik moet vlaggen (volgens onze hoofdjeugdopleiding is dat een groot compliment). 

Derde seizoen
In mijn derde seizoen (2019-2020) bij de jeugdopleiding van SBV Excelsior hebben we afgesproken dat ik vaste grensrechter van de O19 ben en daarnaast zelf mag invullen welke wedstrijden ik daarnaast wil vlaggen. Omdat we nog steeds met ruimtegebrek kampen zijn de teams O13, O14, O15 en O16 op zondag gaan spelen. Hierdoor kan ik als grensrechter nog steeds voor meeste teams actief zijn. Ik heb veel te danken aan onze sportpsycholoog Danielle van der Klein die sinds seizoen 2018-2019 bij de jeugdopleiding rond loopt. Ze is voor de spelers belangrijk, maar als ik moeilijke/lastige wedstrijd heb gehad dan kan ik altijd een gesprekje met haar voeren.

Dit seizoen
Sinds dit seizoen (2019-2020) ben ik in opleiding voor teammanager. Ik loop stage bij Sliedrecht O15 en daar ondersteun ik trainers Rick Stuy van den Herik, Jean-Louis Michielse en Henk ’t Hoog bij de trainingen en op zaterdagen vlag ik bij wedstrijden. Tevens regel ik oefenwedstrijden. Zo heb ik onder anderen oefenwedstrijden geregeld tegen: Nivo Sparta O15, Willem II O15, MVV Maastricht O15, RBC O15-2, JVOZ O14, FC Den Bosch O14, SBV Excelsior O14 , Fortuna Sittard O14. Al met al leuke en leerzame ervaringen voor de spelers van Sliedrecht O15.

De Baggercup

De Baggercup  is het leukste amateurtoernooi van Nederland met een goede organisatie. Ik heb tijdens de edities van de Baggercup  niet alleen voor de teams van Sliedrecht gevlagd maar ook voor buitenlandse teams o.a. Kapylan Pallo, Hei Aarhus, Rheinsud Koln.

Met de teams van Excelsior spelen we ook toernooien maar daar hoef ik niet bij te vlaggen omdat er neutrale grensrechters zijn aangesteld . In mijn eerste seizoen werd ik gevraagd door de toernooi organisatie van een voetbal vereniging in Zoetermeer, waar we met O14 zouden deelnemen, of ik voor hun toernooi wilde vlaggen omdat ze veel afzeggingen hadden. Dit was een leuke ervaring omdat er ook buitenlandse clubs meededen. Daarnaast heb ik met O13 het paastoernooi in Breda bij Baronie niet alleen voor Excelsior O13 gevlagd maar ook voor FC Antwerp O13. Ook op een internationaal O13 toernooi in Tiel  heb ik voor OHL Leuven gevlagd daar was de organisatie erg blij mee en hebben ze mij gevraagd of ik dit jaar weer bij hun internationale toernooi wil vlaggen. Ik heb tijdens een internationaal O13 toernooi in Den Helder, waar wij met Excelsior O12 aan mee deden, Fortuna Sittard geholpen door voor hun 2 wedstrijden te vlaggen omdat hun grensrechter geblesseerd was geraakt.

Mijn tips voor grensrechters:

  • Doe altijd je best;
  • Wees eerlijk en objectief;
  • Geniet van iedere wedstrijd
Zo leer je talentvolle voetballers onder druk presteren op het veld

Zo leer je talentvolle voetballers onder druk presteren op het veld

Excelsior is dit seizoen gestart met een structureel mentaal trainingsprogramma: ‘De Leerlijn Mentaal Voetbal’ voor <13, <14 en <15.  Hoe gaat dat? Wat doet een sportpsycholoog en wat heb je eraan als speler, coach of voetbalouder? Een overzicht van de meerwaarde van mentale training op het veld, de belevenissen en de hobbels.

DE LEERLIJN MENTAAL VOETBAL

“Daniëlle, je loopt in de weg.” In voetbal wordt er niet omheen gedraaid. Het is nieuw dit doelgerichte mentaal trainingsprogramma voor op het veld. Daardoor is het ook voor mij soms zoeken, hoe dit neer te zetten. Voorheen kregen de spelers in een zaaltje met een beamer mentale training. Een gesprek kwam als er al mentaal iets niet goed zat. We gaan nu preventief te werk en zijn gericht op de lange termijn, want deze spelers willen prof worden. De mentale training wordt in de ‘taal van de spelers’ gegeven op het voetbalveld. Het is onderdeel van de fysieke voetbal-werkvormen die normaal ook op het programma staan.

Het doel is ‘prestaties en welbevinden’ te verbeteren van spelers, coaches en ouders. Stress, frustratie en agressie op het veld te voorkomen. 

‘Beter spelen en minder gezeik’ dat wil elke club wel. De spelers moeten leren hoe zij ‘succesvol prestatiegedrag’ laten zien als team en als individu. Een voorbeeld hiervan is: ‘Ben je boos op de scheidsrechter en scheld je hardop of in jezelf… Of je waarneming over die scheids klopt of niet, HET LEIDT AF, dus je gaat er slechter van spelen. Dit is een boodschap die spelers van deze leeftijd wel willen aannemen. Dat met die regels…..dat zal allemaal wel….. maar ‘Ze willen winnen’ en het is aan ons inzichtelijk te maken, hoe ze de kans daarop zo groot mogelijk maken.

De coach

Het mooie van deze mentale training op het veld is dat de ‘kennis van de coach’ en die van ‘de sportpsycholoog’ bij elkaar opgeteld wordt. De coach kent zijn spelers het beste en ziet ze het meest. Hij heeft de mogelijkheid de geleerde mentale vaardigheden door te zetten in zijn eigen trainingen en bij wedstrijden. Ik lever de sportpsychologische theorie en geef een didactisch opzet met fysieke voetbal-werkvormen. De coach verwerkt dit in zijn voetbaltraining en geeft de training volgens eigen inzicht en passend in het bestaande programma. Mijn rol is de korte theoretische uitleg, observatie tijdens de oefeningen, soms een mentale oefening en de terugkoppeling op individueel en op teamniveau.

Werkgroep ‘Mentaal Sterk Voetballen’

Die inhoud ontwikkel ik samen met de teamleden van Flow Mentale Training, waarmee we de werkgroep ‘Mentaal Sterk Voetballen’ hebben opgezet. Dit is een denktank van sportpsychologen, waarmee we sportpsychologie visueel zo duidelijk en toepasbaar mogelijk willen maken. We verzinnen voetbalspelen, waarbij we met de opzet en inhoud de voetballers laten ervaren welk ‘mentaal thema’ er centraal staat.

Is dit ’teamspirit’ dan krijgen de spelers bijvoorbeeld een opdracht op het veld, waarbij ze alleen met samenwerken kunnen scoren. Is het ‘emotie-beheersing’, dan maken we hen gek, door een ‘oneerlijke situatie’ te creëeren. Bij optimale spanning geven we de spelers inzicht wat er gebeurt met je spieren wanneer je als voetballer nerveus of gespannen bent en we leren de spelers  zich te herpakken bij ’te veel’ spanning of frustratie.

De spelers

De fysieke trainingsvormen zijn dus al bekend voor de spelers. Alleen het doel achter de oefening en de vragen tussendoor en na afloop zijn nieuw. Vragen als: “Waar keek je naar, waar dacht je aan, waar lette je op, hoe voelde dat voor jou?” Het draait om ‘bewustwording bij de jonge spelers’. Dat zij zelf invloed hebben op wat er gebeurt op het veld. Zij kunnen er zelf voor kiezen harder te lopen, de bal op te eisen en om sneller te schakelen. Dit is inzet, maar ook waar de aandacht van de spelers op gericht is.  

Een voorbeeld: Het team moest uitwijken naar een zij-grasveld, omdat alle voetbalvelden door een toernooi bezet waren. Een hoop geklaag: ‘Hier kunnen we toch niet spelen’, ‘Wat een kutveld’… Je zag dat het spelniveau daalde (minder tempo, weinig energie). Totdat één van de spelers een briljante opmerking plaatste: “Jongens in Uganda is dit het beste veld dat er is.” Hierop kon ik aansluiten met de vraag: “Wat gebeurt er met jullie spel, op het moment dat je denkt: Dit wordt toch niets?” Hoe haal je voordeel uit de mindere omstandigheden? Wat kun je zelf doen.” Daarna speelde de mannen anders, doordat ze harder liepen en meer met de bal en spel bezig waren. 

Als je dit groter wilt trekken, is dit een eerste voorbereiding voor het aanpassen aan de situatie die ze als professionele spelers zullen moeten doen (en wat veel profspelers en ook hun trainers lastig vinden). Voorbeeld:

VI 12 nov 2018 Ronald Koeman: ‘Ajax gaat van spelen in de Champions League naar Woudestein op kunstgras met amper tegenstand. Dat is gewoon lastig voor een speler. Dan moet de motivatie echt helemaal uit jezelf komen.’

Het team en het individu

Ieder team is anders. Verschillende spelers met hun eigen persoonlijkheid, cognitief vermogen en achtergrond. De trainers van Excelsior gaan hier knap mee om, door korte instructie te geven en waar nodig te herhalen. Humor, een schouderklopje of ze soms juist met rust te laten werkt. Doordat ik als sportpsycholoog regelmatig aanwezig ben, krijg ik de kans om de spelers en de trainers beter te leren kennen. Dat helpt voor vertrouwen.

Het geeft mij de kans na te gaan, wat de prestaties van een team belemmerd. Bijvoorbeeld de onderlinge communicatie tussen spelers of een paar spelers die niet lekker in hun vel zitten. Het kan zijn dat ik de trainers een pedagogisch advies geef, soms gaan we met het hele team zitten, of met een paar spelers. In het begin vonden de spelers dat nog raar en werden daar een beetje lacherig van, nu vragen ze zelf om een gesprek. Vaak helpt het, als ik voor hen op een rijtje zet: hoe de situatie in elkaar steekt. Ik licht toe hoe het voor de ander is (de scheidsrechter, de coach, medespeler of tegenstander). Dit haalt bij de spelers de emotionele lading eraf, waardoor ze weer ruimte hebben, om te kijken wat ze zelf kunnen doen om ’taakgericht’ te blijven spelen. 

Op teamniveau worden ‘waarden’ nagegaan. Waar staat het team voor, maar ook hoe ziet dat er uit in ‘prestatiegedrag’ op het veld (wat doe je als speler en als team?). De spelers leren elkaar aanspreken als ze zich niet aan de afspraken houden. Bijvoorbeeld ‘elkaar positief coachen’. Dat wil niet zeggen, dat er nooit meer een vloek over het veld mag gaan. Maar als je wat roept, dan wil je dat de ander en jijzelf er beter van wordt.

De ouders

Aan het begin en in het midden van het seizoen krijgen ook de ouders mentale training. De ouders krijgen een terugkoppeling over de Leerlijn Mentaal Voetbal, zodat weten waar hun kinderen ze mee bezig zijn. We spreken over  de mentale belemmeringen die de ouders zelf zien bij hun kinderen. Wat vinden de jonge spelers lastig, wat vinden zij als ouders moeilijk. Zijn hier tips voor?

Ouders kennen hun eigen kind als de beste. Ze zien het, als het minder gaat en weten vaak ook hoe ‘Hij het had kunnen doen….’ De ouders staan voor het dilemma zeggen we er wel of niet wat van. Echter ook als ze niets zeggen, weten die kinderen al lang wat hun ouders denken. De basisboodschap is dan ook: Je legt als ouders altijd druk op (dat doe ik ook). Door de liefde, tijd, energie en geld die je erin steekt + het feit dat kinderen loyaal zijn aan hun ouders willen jonge spelers het gewoon heel graag goed doen.

Ouders zijn blij als hun kinderen blij zijn en die kinderen proberen daar weer krampachtig hun best voor te doen. Het goed willen doen (ook voor de trainer en het team), kan zorgen voor twijfel en juist het tempo eruit halen. Dan lijkt het net of de speler te weinig inzet toont, wat voor ouders weer vervelend is om naar te kijken. Juist omdat de ouders weten: ‘Hij kan beter dan dit.’

De ouders leren ‘oordeelvrij kijken’ en pas over de wedstrijd praten als de lading eraf is (dus niet gelijk na de wedstrijd). Ook kwam aan bod wanneer je wel of niet naar de coach gaat. De trainer is geen ‘helderziende’, dus als er wat is dan is het het best wanneer de speler dit komt melden. Niet alle spelers durven dat, dus als het nodig is kun je als ouders hierin helpen. Met de trainers konden we kijken hoe we de drempel lager maken, voor meer openheid. Meld het als er wat is, is hun boodschap.

De eerste stap is gemaakt. We gaan kijken hoe we de Leerlijn Mentaal Voetbal verder kunnen ontwikkelen en verbeteren. Excelsior is een fijne club met spelers, trainers en ouders die open staan te leren en het beste eruit te halen.

 De spelers gaven het bijna uit handen. De trainer draaide zich om en vloekte. Hij draaide zich weer naar de spelers en riep iets taakgerichts. Dat is passie, maar ook bewust zijn van je trainersrol.

Lees ook:

Sportpsycholoog in trainingspak samen met de coach op het veld.

Voetbalouder, je zal het maar zijn