11 oktober 2017 | sportpsychologie
Gelukkig was dit sparren alleen verbaal. Maar ook daarmee maakt zij indruk!
We hebben beiden filmpjes meegenomen die gaan over ‘doorzetten en motivatie’ en de rol van de coach hierin. Leon Verdonschot is de presentator en stelt ons de vragen.
Nederlands Filmfestival Utrecht
Germaine is een inspirerende spreker. De manier waarop zij vertelt zorgt voor bewondering en verwondering. Gemaine heeft letterlijk heel hard en veel jaren moeten knokken om de wereldtitel te behalen. Haar kracht is dat ze nooit opgeeft.
“De enige aan wie jij je moet bewijzen, ben jezelf. Laat niemand je vertellen dat je iets niet kan. Als ze dat toch doen, kijk ze recht in hun ogen en zeg ‘Oh nee, watch me’.”
– Germaine
Als sportpsycholoog ben ik nieuwsgierig naar de manier waarop zij dit voor elkaar krijgt.
Hoe gaat zij mentaal het gevecht in?
De allerbeste willen zijn
Germaine heeft nooit mentale begeleiding gehad, maar leerde zichzelf wel mentale vaardigheden. Zo staat zij iedere dag op met één doel op: ‘Ik wil de allerbeste willen zijn’.
Voor de wedstrijd visualiseert Germaine hoe ze door de tunnel loopt richting de ring. Ze roept het gevoel op, dat zij hierbij wil hebben. Germaine weet ook dat er soms ‘angstige of onrustige’ gevoelens komen, waarbij ze denkt: “Ik wil weg hier.”
Deze informatie zet ze om in kracht, waarbij ze vooral de ander wil verslaan. Germaine eet van tevoren weinig. Dit vanwege de weging, maar ze zegt ook: “Een leeuw gaat op jacht wanneer hij honger heeft.”
In gesprek met Germaine de Randamie en Leon Verdonschot
Filemon slaat door
We kijken een aantal fragmenten van ‘Filemon slaat door’. Filemon Wesselink traint zes maanden keihard om in de ring een kickboxwedstrijd te doen. Filemon maakt uiteindelijk de keuze om het gevecht niet aan te gaan. Aan Germaine en mij de vraag:
“Kan Filemon het niet of denkt Filemon dat hij het niet kan?”
Filemon wordt getraind door drievoudig wereldkampioen Remy Bonjasky. Remy wil absoluut het beste uit Filemon halen. Toch zie je dat er meer wordt ‘afgebroken’ in plaats van ‘opgebouwd’. Filemon wordt fysiek steeds sterker, maar zijn zelfvertrouwen groeit niet mee.
Filemon is vooral bezig met overleven, in plaats van dat hij gaat voor de winst. Je ziet bij Filemon ‘te veel REM’, waarbij hij maar blijft malen in gedachten en hij zich voornamelijk zorgen maakt. Bijvoorbeeld: “Als ik maar geen hersenbeschadiging krijg, als het maar goed gaat, straks gaat het mis, ik wil de ander geen pijn doen, hij is beter.”
Vanuit zijn emotionele brein (te veel GAS) werkt zijn ‘angst’ als beschermer om hem uit de ‘gevaarlijke’ situatie te houden, waarbij ‘wegwezen’, oftewel ‘vluchten’ de best passende oplossing voor hem is.
Lef
Dit lijkt laf, maar Germaine en ik vinden het wel een dappere actie van Filemon. Vooral omdat hij ‘nee’ durft te zeggen tegen zijn tegenstander en zijn trainers. De druk om het toch te doen is hoog. Door de loyaliteit naar die trainers die veel tijd in hem hebben gestoken en omdat alles in beeld wordt gebracht.
Had de trainer wat anders kunnen doen?
Voor Filemon had het geholpen, wanneer hij de tijd had gekregen, om te wennen aan een omgeving die voor hem totaal onbekend was. De ring waar het uiteindelijk moest gebeuren, had voor hem stap voor stap een vertrouwde plek moeten worden. Bijvoorbeeld door Filemon in de ring te zetten met een hele kleine haalbare opdracht. Daarna opbouwen met een nieuwe opdracht. Steeds één ding tegelijk. Met als doel:
Laat Filemon succeservaringen opdoen binnen zijn vermogen. Waardoor Filemon steeds meer het gevoel krijgt ‘Ik kan dit’.
Je traint met hem behalve fysiek, ook mentale technieken, zoals ademhaling voor rust (optimale spanning) en aandacht richten (focus) op zijn taak. Zodat hij alleen maar bezig is met de uitvoering van de beweging en anticiperen op de beweging van de ander.
Daarnaast leer je hem bij te hoge stress, hoe hij terug kan vallen op een vaste basisvaardigheid waarvan hij weet: ‘Dit beheers ik’. Dat vertrouwen had Filemon nodig om de ring in de stappen, klaar voor het gevecht.
Leon Verdonschot
17 september 2017 | sportpsychologie
Robin Haasse knokte, speelde gevarieerd en met lef.
Thiemo de Bakker maakte het af. Door zich te herpakken na een matige start en door te knallen voor winst.
Davis Cup
“Tennis is wat mij betreft mentaal één van de zwaarste sporten. Het ‘dwangmatig’ gedurende langere tijd punten moeten scoren, vraagt veel van de tennissers.”
Immers iedere tennisser is zich bewust na een slag: ‘deze was goed of niet goed’. Deze continu-evaluatie maakt dat de twijfel of frustratie kan toeslaan.
Daarbij weten de spelers met welke ‘belangrijke’ punten zij het spel naar zich toe kunnen trekken. Dit zorgt vaak voor langere games, door fouten van beide spelers. De mentale toestand schiet hierdoor als een wipwap heen en weer. Van blijdschap naar irritatie.
Het is de vraag wie zijn hoofd koel houdt.
Behalve dat Haasse en de Bakker technisch en fysiek een prachtig staaltje lieten zien, waren ze ook mentaal sterk. Zij lieten zich niet van de wijs brengen door een verloren set, maar streden punt voor punt naar de eindoverwinning.
“Gelijk door naar de volgende, we gaan ze gewoon afmaken vandaag.”
– Robin Haasse na zijn overwinning
Thiemo de Bakker deed dat vervolgens.
Mooi om te zien!
6 september 2017 | sportpsychologie
Wat zijn cruciale momenten en hoe zet je door als het lastig wordt?
Ik maakte de vergelijking met topsport.
Moet niet gekker worden. Ik had een eigen kleedkamer.
Je leest hieronder het verslag van de afdeling communicatie.
Cruciale momenten in loopbaan student staan centraal bij opening HvA
Wat zijn de spannendste momenten voor studenten in hun studieloopbaan? Wat verwachten zij op die momenten van de hogeschool? Daarover ging vandaag de opening van het hogeschooljaar van de Hogeschool van Amsterdam 2017, met thema ‘Halte Student Centraal’.
Rik van de Westelaken
Presentator en oud-nieuwslezer Rik van de Westelaken loodst een vol DeLaMar Theater langs de verschillende ‘haltes’ die een student tegenkomt tijdens de studie. Met korte filmpjes en interviews op het podium krijgen de ruim 750 aanwezigen een indruk van de ‘spannende’ momenten die een student meemaakt: van de introductie Kersvers tot de eerste stage, of het moment dat je je diploma krijgt.
Onder andere drie HvA-docenten van het Jaar, studenten zelf en sportpsycholoog Daniëlle van der Klein vertellen wat de student op die momenten aan begeleiding nodig heeft.
Na een optreden van het Amsterdamse Zwanenkoor (‘Geef mij maar Amsterdam’) is de zaal wakkergeschud. Nog een paar ‘haltes’ volgen in vogelvlucht: in een filmpje vertellen HvA-studenten over hun stage op Schiphol. En over de ‘halte studentenleven’ vertellen een vluchteling-student en zijn student-mentor, die hem op weg helpt om een netwerk te vormen.
Gas en Rem
Dan houdt sportpsycholoog Danielle van der Klein- Driesen de afsluitende keynote: zij trekt parallellen tussen de begeleiding van topsporters en studenten.
“De docent is ook een coach, en bij zowel sporters als studenten draait het uiteindelijk om resultaat.”
zegt de Rotterdamse, die sporters met onder andere faalangst, en doorschietend perfectionisme begeleidt.
Als tips voor docenten gebruikt zij lessen uit de sport: “Studenten hebben- net als sporters- zowel ‘GAS’ als ‘REM’ nodig. GAS staat voor je emotionele brein-de adrenalinerush die ook maakt dat je tijdelijk beter gaat presteren. REM staat voor het rationele brein, stappen zetten om ergens te komen, je studie indelen.”
Bij veel prestatiedruk is het lastig voor studenten om de balans tussen die twee te bewaren. Gaat een student te veel over op ‘gas’, het emobrein, dan ontstaan problemen met plannen en organiseren; bij te veel ‘rem’, het ratio, ontstaat juist tempoverlies of chronisch getwijfel.
Aan docenten geeft Daniëlle mee goed op te letten wat er in de student omgaat.
“Maak onderscheid tussen: ‘Ik kan het niet’ of ‘ik wil het niet’.
Draait het om perfectionisme of om de intrinsieke motivatie?”
29 juli 2017 | sportpsychologie
Dat hoor je ook terug in de uitspraken na afloop van de wedstrijd.
“We deden het met z’n allen en ik ben trots op dit team.”
– Lieke Martens
Nederlands Dames Voetbalteam
De stukken waarin het minder goed gaat doen ze uiteraard ook met z’n allen. Een tegendoelpunt kan de concentratie van het team verstoren, dat zag je toen ze tegen de Belgen speelden. Hun speelniveau ging als een wipwap van boven naar beneden en gelukkig weer terug.
Teamspirit
Dat is het goede van deze ploeg. Zij krijgen het niveau weer omhoog, door te knokken voor de bal, in plaats van te lang in de frustratie te blijven hangen. Bijvoorbeeld keepster Sari van Veenendaal die eerder boos is over de gemiste bal, houdt ‘m daarna weer tegen. Doordat het team voor de bal gaat, lukt het Martens om te scoren. Martens gaat volle bak en zonder twijfel richting het doel om te scoren, wat de kans op raak schieten vergroot.
Ook Miedema heeft tot taak om doelpunten te maken. De druk is hoog, doordat er hoge verwachtingen onder andere in de media vooraf zijn uitgesproken. Ga het maar eens doen. Zeker wanneer je bewegingsvrijheid met regelmaat wordt ontnomen, door het vastpakken en trekken van de tegenstandsters. De tegenstanders hebben immers ook de boodschap gekregen dat Miedema gevaarlijk is. Het goede is, dat dit weer wel weer meer vrijheid geeft voor andere speelster om te scoren.
Advies aan het team
Miedema baalde zichtbaar, omdat haar eigen spel nog niet aan haar verwachtingen voldoet. Ze klapte voor de winst tegen de Belgen, maar ondertussen draaide haar brein op volle toeren.
Mijn advies voor Miedema is:
“Ga na hoe je meer bewegingsvrijheid in je spel kan krijgen. Wat kan jezelf doen en hoe kunnen je teamgenoten ondersteunen? Wanneer je aandacht gaat naar de bal en de positie van de tegenstanders, zal je eerder de ruimte zien.”
Voor het hele team geldt:
“Ga er vanuit dat je de Zweden kunt verslaan. Blijf taakgericht, waarbij je de bal opeist en zoekt naar oplossingen.
GAS erop! Knokkende leeuwinnen zijn onverslaanbaar!”
11 juli 2017 | sportpsychologie
De ruiters vertellen hun eigen ervaringen. Ze oefenen met ademhalen en concentratie.
Een gespannen ruiter zorgt voor een gespannen paard.
Gespannen ruiter, gespannen paard
De ruiters vertellen waardoor zij afgeleid kunnen worden tijdens de wedstrijd. Vaak is het dat het paard van iets schrikt, maar ook als de ruiter zelf gespannen is reageert het paard. Dit lijkt een ‘kip-ei’ verhaal.
Is de ruiter gespannen door het paard of het paard door de ruiter.
Mijn vermoeden is het laatste. Waarschijnlijk knijpen ze meer met hun benen en geven ze de signalen net anders. Daarom leren de ruiters hoe zij zelf rustig blijven.
Door ademhaling en spierontspanning. Waarbij hun aandacht gaat naar met gevoel rijden, zodat ritme en de timing klopt. Dit geeft je paard de zekerheid dat hij weet wat hij moet doen.
Jij en je paard, een sterk team.
15 mei 2017 | sportpsychologie
Mijn vader trekt bleek weg, mijn hartslag verdubbelt.
Gelukkig na even zoeken tovert hij onze entreebewijzen voor de kampioenswedstrijd van Feyenoord uit zijn broekzak tevoorschijn. Mijn vader is sinds 1952 lid van Feyenoord. Sinds 1960 schrijft hij in ieder Feyenoord Magazine een stukje.
Dit moet zijn dag worden en hij is zenuwachtig, wat gaan ze doen?
Feyenoord kampioen
Je voelt de Kuip schudden. Om 14:00 uur komen de spelers het veld op. Dit is het moment waarbij de spelers zich opladen voor wat komen gaat. Ze trekken wat sprintjes en spelen de bal over. Ze voelen hoe de Kuip leeft en bouwen energie op, wat vandaag als vanzelf gaat. Dit is GAS (zorgen dat je scherp bent) en REM (weten hoe je het gaat aanpakken). Ze hebben zin om te presteren, maar de druk is hoog.
Tien minuten voor aanvang verdwijnen de spelers van het veld. De taak voor Giovanni van Bronckhorst is kort datgene te zeggen waardoor de spelers met vertrouwen en lef het veld op gaan. “Ik ga er vol voor” of een taakgerichte kreet, zoals: “de bal is voor mij” helpt de spelers zich sterk te voelen en aandacht te richten.
“Gas erop, wij gaan scoren,” dacht Dirk Kuyt en hij maakt binnen 40 seconden het eerste doelpunt.
Kuyt laat zien hoe belangrijk het is om een ervaren sterke leider in het veld te hebben. Hij heeft een team met goede spelers om zich heen, maar ze zijn wel jong. Kuyt knokt, stuurt aan, maant spelers tot rust en spoort hen aan. Hierdoor helpt hij zijn teamgenoten zodat ook zij optimaal kunnen presteren. In de rust wil hij dat ze met z’n allen tegelijk van het veld lopen. Hiermee versterkt hij het teamgevoel.
Het blijft natuurlijk altijd de vraag wie er het meest van slag raakt na zo’n snel eerste doelpunt. Te snel blij zijn helpt niet, want ze moeten nog negenachtig minuten. Aan de andere kant, een eerste doelpunt kan ook vleugels geven.
Feyenoord houdt zijn kop erbij en Kuyt scoort 2-0. De blijdschap in de Kuip is groot. Toch durft nog niemand echt feest te vieren. ‘Eerst zien en dan geloven’. In de zesenzestigste minuut lijkt het tempo eruit. De man naast mij zegt:
“Dit is Feyenoord, spannend tot het laatste moment.”
Rond de achtenzeventigste minuut klinkt er door de Kuip: “We worden kampioen.” Even later wordt dit vertrouwen bevestigd wanneer Dirk de 3-0 scoort. De kindjes van Dirk Kuyt staan vlak boven mij naast hun moeder en Ben Wijnstekers.
Ze zullen trots zijn op hun vader. Ook mijn vader kijkt blij rond, hier zal hij nog lang van nagenieten. Feyenoord is kampioen. Dirk een held.
