Het commentaar van de jury bij het winnen van de Frank Bakker Award
Daniëlles ambities (hoewel zij daar zelf bescheiden over is), gaan verder dan de sportwereld. Met haar team maakt zij zich hard voor een veilig en gezond (top)sportklimaat in Nederland. Gepassioneerd en met grote inzet werkt zij aan dat doel.
Daniëlle is grondlegger van Sport in Perspectief® waar zij haar kennis van de orthopedagogiek combineert met haar kennis over sportpsychologie en zorgt voor mentaal welzijn en prestatieverbetering op (de sporters) en rond het veld (de coaches, de ouders, de bestuurders). Haar innovatieve ideeën werden zowel in 2019 als in 2021 bekroond met de Nationale Sport Innovator Prijs.
Daniëlle betrekt (jonge) sportpsychologen in haar projecten en geeft hen de kans om ervaring op te doen in de praktijk van de sportpsychologie. Haar docentschap bij het Instituut voor Sport- en PrestatiePsychologie (ISPP) ligt in lijn met haar wens om het vakgebied verder te brengen. Met haar (Rotterdamse?) nuchterheid en open instelling weet zij ook de toekomstige begeleiders in de (top)sport te enthousiasmeren.
Sportpsycholoog: ‘Ik ben toch niet gek?’
Toen ik startte als sportpsycholoog was de gedachte dat het wel heel erg met je gesteld moest zijn als je naar een sportpsycholoog ging.
Men dacht dat je op een sofa moest liggen en je hele hebben en houwen moest uitstorten. Topsporters kwamen vaak stiekem, want niemand mocht het weten.
Mijn aanpak was direct toepasbaar in de sport en het gesprek nuchter en met humor. Rotterdamse topsporters wisten daardoor mijn praktijk voor sportpsychologie ‘Flow Mentale Training’ al snel te vinden. Ik leerde de sporters mentale technieken waarmee zij hun denken en emoties effectief in konden zetten. Zo ontstond de GAS en REM-theorie, waarbij ik altijd de connectie maakte met de sport en de trainers. De talentvolle sporters werden hierdoor in korte tijd in hun kracht gezet, wat al snel positief zichtbaar werd in prestaties.
Een tennismoeder belde en vroeg: “Bent u de wonderdokter?”
Foto HV Victoria
Mentale veldtraining
“De fysio is er en zij is er ook.”
Zo introduceerde de Hoofd Jeugdopleiding Marco van Lochem van Excelsior Rotterdam mij. Dit was belangrijk, want hiermee normaliseerde hij mijn aanwezigheid op en rond het voetbalveld. Het was wennen. “Daniëlle je loopt in de weg,” riep een trainer. Al snel draaide dat. De trainers merkten dat zij met vragen over spelers of ouders bij mij terecht konden, bijvoorbeeld over:
Te veel: fouten, druk, onrust, frustratie, verwachting (ouders).
Te weinig: focus, discipline, zelfvertrouwen, plezier.
Met korte gesprekjes konden we (probleem)gedrag snel draaien en dat zagen we terug in prestaties op het veld. Mentale training werd een vast onderdeel van het opleidingsprogramma voor de coaches, de spelers en de ouders. De voetbaltrainers werden steeds beter in het observeren van prestatiegedrag en het verzinnen van mentale oefenvormen.
Zo lieten ze de gassers en remmers tegen elkaar spelen, wat heel grappig was omdat het ene team zeer luidruchtig elkaar aanspoorde en het andere team volkomen stil was. Hierdoor konden we bespreken, dat het handig is om taakgerichte en positieve dingen naar elkaar te roepen, maar dat je ook naar elkaar moet luisteren.
We deden een keer chaosbal waarbij ‘team ramadan’ de beste scores had. Zij hadden met een lege maag goed samengewerkt en daardoor een beter resultaat, dan de spelers met een volle maag met weinig teamspirit.
Foto links <15 Excelsior Rotterdam
Foto rechts Team Rotterdam, World Port Sail
Coaches, sporters en ouders krijgen begrip voor elkaars perspectief.
De methode Sport in Perspectief®
Door het winnen van de Nationale Sportinnovator Prijs 2019 konden we samen met de EUR (Pedagogische Wetenschappen) en de VU (sport- en prestatiepsychologie) de methode wetenschappelijk onderbouwen. We ontwikkelde de ‘train de trainer’ KOP IN Online, waarmee coaches zelfstandig op het veld, de baan of de mat mentaal kunnen trainen. In 2021 wonnen we voor de tweede keer de Prijs voor de methode Sport in Perspectief®, ditmaal voor het versterken van sportaanbieders.
Waar ik eerst roepende in de woestijn leek, kwamen er meer verhalen over ongezonde prestatiedruk binnen topsport. De methode die ik de afgelopen twintig jaar ontwikkeld heb, komt als geroepen. Echter voor een stevige positie van de geaccrediteerde VSPN®-sportpsycholoog moeten nog stappen gemaakt worden.
Het is ondenkbaar dat de sportarts alleen een ervaringsdeskundige is, in plaats van een geschoolde arts. Maar voor de positie van de sportpsycholoog vinden we dit wel heel normaal…
Gelukkig is dit aan het veranderen. Sport in Perspectief® helpt organisaties de kaders en de rol van de experts prestatiegedrag sterk uit te zetten. Dit lukt het best met topsportorganisaties die begrijpen dat impact en duurzaamheid ontstaat, door:
Voorkomen in plaats van genezen: inzet op preventie.
Een gezond mentaal klimaat is ingebed in het DNA van de organisatie.
Het trainen van mentaal welzijn en prestatiegedrag in de driehoek ‘coaches – sporters – ouders’ gebeurt planmatig en structureel.
De leerlijn prestatiegedrag is een doorlopende lijn van talent t/m professional.
Mooie samenwerkingen
De Thorbecke Talentschool Rotterdam is daar een belangrijk voorbeeld van. Sport in Perspectief® is een onderdeel van het onderwijsprogramma TalentSkills. Hier bereiden we de topsportleerlingen voor om te presteren onder druk. Het team wordt opgeleid hier passende begeleiding in te bieden. Nu de methode meer in de organisatie geborgd is, willen we de toepassing breder verspreiden. Zodat iedere leerling mentaal weerbaar is voor school, sport en de maatschappij.
Onder leiding van hun mentor visualiseerde de leerlingen vanmorgen hun examen: de klapdeuren, de gang, de gymzaal, de geluiden, de tafels, de blaadjes die worden uitgedeeld….
Flow heeft mooie nieuwe samenwerkingspartners zoals de Atletiekunie, Talentcentrum Dordt Sport en HC Rotterdam.
Met Rotterdam Topsport gaan we met het Topsportlabel voor ‘veilige en schone’ Rotterdamse topsport, waarbij we mentaal welzijn en prestatiegedrag onder de aandacht brengen bij de talentencentra en topsportorganisaties. Organisaties kunnen zelf nagaan waar zij staan wat betreft een gezond pedagogisch en mentaal klimaat en welke behoeftes zij hebben. Flow kan daar maatwerk voor leveren.
Is alles gelukt? Nee. Ik ben in valkuilen gestapt, maar dat maakt ook weer sterker.
Individuele mentale training
Er komen sporters vanuit heel Nederland naar Rotterdam of ze trainen online wanneer ze in het buitenland zitten. Dat zijn professionele sporters van verschillende sporten die goed willen presteren bij de Olympische Spelen, maar ook jonge sporters die trainen bij een BVO of in een Talentencentrum.
“Van nature ben ik best streng voor mezelf. Dat helpt me tot een zekere hoogte, maar te streng zijn haalt me juist van mijn taak af. Met de begeleiding van Daniëlle heb ik tools gekregen om daarmee om te gaan. Dit geef mij houvast bij wedstrijden waardoor ik op spannende momenten snel weer terug in mijn focus kan komen.”
– Niec van Nunen, zeiler
Meer naar de zijlijn
Inmiddels doe ik het niet meer alleen, maar met een slim en enthousiast team. Het doel is dat ik vaker naar de zijlijn ga. Hierdoor krijgen talentvolle sportpsychologen de kans ons beroep naar een nog hoger level te brengen en het gedachtegoed van Sport in Perspectief® te verspreiden in Rotterdam en door heel Nederland.
Iedereen wil toch mentaal gezonde topsport!
Foto links JC1 HC Rotterdam
Foto rechts Talentencentrum Dordt Sport
Mentale en fysieke coaches Ailo Autio en Pauliina Savijoki van het Varala High Performance Centre kwamen samen met Daniëlle Strijbosch en Judith Rouwenhorst van Team NL, de specialisten op het gebied van duale carrière op bezoek bij de Thorbecke Talentschool Rotterdam. Een ontmoeting die voor verbinding en inspiratie zorgde.
De dag begon met een korte inleiding en presentatie van Mirjam Berkhout, Joël Manusama en Daniëlle van der Klein-Driesen (Flow Mentale Training). Daarna leidde Lisanne Voges ons rond op de school en de campus en we eindigden bij de vmbo-locatie waar Selma Andrade vertelde over de school en de leerlingen.
Fins bezoek
Ailo en Pauliina vertellen hoe in Finland school en sport dicht bij elkaar zit. Hoe zij vanuit hun eigen rol vooral naar de sporters toegaan. Ze vertelden over uitdagingen in hun werk met jonge ambitieuze sporters die voor ons herkenbaar zijn, zoals:
Het dagelijks leven:
Kalendermanagement: Het zorgvuldig plannen van training, wedstrijden, schoolwerk, sociale leven.
Communicatie tussen de stakeholders: Ouders, docenten, coaches en begeleiders.
Werkdruk: Fysieke en mentale stress kunnen snel fluctueren.
Het monitoren van mentale gezondheid:
Atletische prestaties en trainingsvolume.
Academisch succes en aanwezigheid op school.
Gezondheid, slaap, voeding en herstel.
Mentaal welzijn en motivatie.
De Thorbecke Talentschool Rotterdam
Mirjam Berkhout de rector van de Thorbecke Talentschool Rotterdam startte haar verhaal over de school, de campus en het belang van een pedagogisch en mentaal gezond klimaat voor de leerlingen. Waarbij alle leerlingen geïnspireerd worden het beste uit zichzelf te halen in topsport/dans en school, maar vooral leren ‘mens’ te zijn. Het team op school is hier enorm belangrijk voor.
“De school biedt een veilige omgeving waar mentaal welzijn en persoonlijke groei centraal staan.”
De teamleider Topsport Joël Manusama en coördinator en highschool voetbaltrainer Richard van Cappellen zijn de drijvende krachten achter TalentSkills. Dit programma is bedoeld voor jonge sporters en podiumkunstenaars met talent en ambitie die al op jonge leeftijd uitblinken. Juist in die middelbare schoolleeftijd waarin ze ook in de pubertijd zitten, komen ze in een sportieve of artistieke stroomversnelling. Het helpt deze leerlingen wanneer zij onderwijs op maat krijgen, passend bij hun duale rooster, met als doel hen te helpen hun diploma te behalen en een succesvolle carrière te hebben in topsport of dans.
“De leerlingen van vandaag, zijn de burgers van morgen, daarom is het belangrijk dat zij de kans krijgen om hun eigen identiteit te ontwikkelen. Dat doen ze op school met gepersonaliseerde en flexibele leertrajecten, terwijl we hun mentale welzijn en prestaties binnen het duale programma nauwlettend wordt gevolgd en ondersteund.”
– Joël Manusama, Teamleider Topsport
De methode Sport in Perspectief®
Daniëlle van der Klein-Driesen werkt als sportpsycholoog/orthopedagoog al sinds 2010 op de Thorbecke Talentschool Rotterdam en is daardoor nauw verbonden met het onderwijs en het team. Sinds 2023 werkt de school op 3 locaties met Sport in Perspectief®.
Sport in Perspectief® helpt de school een gezond pedagogisch en mentaal klimaat te realiseren, waarbij er structurele aandacht is voor mentaal welzijn en prestatiegedrag. De methode is een vast onderdeel van het educatieve programma, waarbij de leerlijn prestatiegedrag van Sport in Perspectief® de didactische kaders biedt vanuit 10 mentale bouwstenen. Zo worden de topsport-studiebegeleiders opgeleid middels actieve workshops, supervisie en het trainingsprogramma KOP IN Online.
Hierdoor leren de studiebegeleiders mentale 1-op-1-gesprekken te voeren. Dit helpt hen de juiste vragen te stellen en passende feedback te geven. Mentale belemmeringen worden hierdoor vroegtijdig gesignaleerd en voorkomen. Daarnaast leren de studiebegeleiders om samen (en zonder!) Flow topsportlessen mentaal te geven. In de onderbouw maken de leerlingen kennis met de mentale training en in de bovenbouw hebben zij alle bouwstenen passend bij hun ontwikkelingsniveau doorlopen.
Zo is er aandacht voor GAS en REM, doelen stellen, focus en zelfvertrouwen in de sportles, maar ook in de mentor-les of in de les aardrijkskunde of economie. Dit geeft de leerlingen de kans vaardigheden in te slijpen die hen helpen het beste uit zichzelf te halen bij een toets, een examen, wedstrijd of dansvoorstelling.
Hieronder 2 voorbeelden van de Flow-topsportles samen met de studiebegeleiders Selma Andrade en Dylan Houtman op de nieuwe locatie van het vmbo. Er wordt gelachen, soms harde strijd gevoerd, ademhaling en visualiseren wordt in de klas getraind, met als doel dat de leerlingen hun (prestatie)gedrag (ook onder druk!) leren reflecteren en reguleren.
Rondje school en de campus
Lisanne Voges is projectcoördinator op de Feyenoord Academy en voor TTP maatwerk en onderwijsbegeleiding. Lisanne gaf ons een rondleiding door de school en op de campus. Ze deed dat in vloeiend engels (ze is docent Engels), maar zij is ook inmiddels expert in wiskunde, natuurkunde en alle andere schoolvakken…
Lisanne zegt altijd dat zij een hekel heeft aan voetbal, maar ze is heel populair bij de Feyenoorders, juist omdat zij er altijd voor hen is. Net als haar collega’s helpt ze de leerlingen met de stof begrijpelijk te maken. Als er lessen gemist worden door sporttoernooien, dan helpt zij met het overzien wat er nodig is en ze geeft handvatten, zodat de leerlingen zelfstandig door kunnen gaan met de lesstof.
“Wij zijn een luisterend oor, niet alleen voor sport, maar juist voor alles er omheen.”
– Lisanne Voges
De leerlingen hieronder (foto rechts) vertelden spontaan Ailo en Pauliina wat hun mooie dromen zijn in sport en dans en hoe ze daar willen komen.
Het was een mooie dag vol gedeelde ervaringen. Wij nemen alvast Finse les, want we willen natuurlijk graag zelf ook een kijkje nemen in het Varala High Performance Trainings Centre!!!
“Wij zijn onwijs trots om de samenwerking met de Thorbecke Talentschool Rotterdam en zien de meerwaarde voor de ontwikkeling van onze sporter in de praktijk terug.”
– Judith Rouwenhorst, Duale carrière begeleider en Topsport leefstijl coach Team NL
Heb jij ook wel eens moeite om sporters in een bepaalde focus te krijgen? Wat is focus nou eigenlijk?
Daniëlle: ‘Ja, dat is wel leuk. Als ik het aan de jonge sporters vraag. Wat is focus? dan is het antwoord: je concentreren. En wat is dan concentreren? Dat je moet focussen!
Zowel jonge als professionele sporters weten precies wat hun afleidingen zijn, maar hoe zich te focussen; op dat wat ertoe doet op het juiste moment, dat vinden ze vaak lastig.’
‘Daarom vind ik het zo belangrijk dat je focus traint.’
‘Dus als je als coach roept: concentreer je, weten sporters vaak niet wat ze moeten doen. Daar kun je als coach verandering in brengen, door je sporters te leren waar zij hun aandacht op moeten richten en dit heel concreet te maken.’
Bezig bent met één ding tegelijk
Daniëlle: ‘Dus mensen die zeggen dat ze meerdere dingen tegelijk kunnen dat kan helemaal niet.’
‘Je bent gefocust of niet.’
‘Het kan wel zijn dat sporters hun aandacht op verkeerde dingen richten. En dat zijn dan die meerdere dingen.’
‘Kortom: je moet je maar op één ding richten. In de psychologie noemen we dat taak en afleiding.’
En hoe kan ik nou als trainer coach ervoor zorgen dat een sporter in zijn taak zit en niet in een afleiding?
Daniëlle: ‘Als eerste: je ziet natuurlijk veel als coach. Maar wat goed werkt is om het gewoon te vragen. Maak voor de training even een kort rondje. Wat zijn jouw afleiders?’
‘De één zal de scheidsrechter noemen, de ander zal zijn ouders langs de kant noemen. Maar er zijn ook sporters die meer van binnen uit afgeleid worden door wat
ze denken of wat ze voelen.’
Bekijk hieronder Focus (deel 1).
Oké, dus als ik dan nu weet waardoor ze afgeleid raken – door de scheidsrechter of door hun interne gedachten – hoe kan een trainer / coach hen weer uit die afleiding halen? En in hun focus krijgen?
Daniëlle: ‘Dat is ook trainen héh. Als je buiten traint, dan ga je niet hele lange gesprekken houden, maar je kunt er wel heel kort – dat kost je een minuutje – rondvragen wat zijn je afleidingen?’
‘Je kan trainen om voor het moment dat ze ze in actie komen, ze die focus hebben. Dat ze die aanzetten. Dus je focus is aan of je focus is uit.’
‘Stel je bent hordeloper. Ik heb jarenlang naast de groep getraind. Ze kletsen wat met elkaar en gaan in één beweging door en komen dan in actie. Dat is niet goed.’
‘Je moet echt even je rust pakken, misschien je ogen even dichtdoen, je voorstellen hoe je gaat lopen. Zo creëer je een een bewust moment.’
‘Ben je een veldsporter, dan is dat niet anders. Zodra je op het veld staat, wil je een bepaalde mindset hebben.’
Bekijk hieronder Focus (deel 2)
Creëer een rustmoment
Oké, dus het is eigenlijk het oefenen van een bewust moment voor jezelf creëren waardoor je alles – alle andere dingen waar je aan denkt of die gebeuren in je omgeving – kan afsluiten. Je creëert een rustmoment en je gaat bewust bezig met de uitvoering die je gaat doen.
Daniëlle: ‘Klopt. En als je dat wil verfijnen en je wil een hoger niveau krijgen, dan kun je ook letterlijk de bewegingsvorm voor je zien.’
‘Wat wel gaaf is bij vechtsporten bijvoorbeeld is dat sporters heel vaak zo’n rustmoment pakken, nog voordat ze beginnen. Iedereen komt ergens vandaan en is druk etc … maar iedereen moet even landen op de mat.’
‘Je kan sporters hiervan bewust maken, dat ze dat zelf in handen hebben, die aan- en uitknop van focus.’
‘Een trucje daarvoor is Ik kijk naar – Ik let op.’
‘Dus waar kijk je naar? Dat is dus de aandacht waar je op gericht bent. En waar let je op?’
‘Dus stel je bent judoka, dan kan je naar je tegenstander kijken, maar je let op stevig vastpakken.’
Ik kijk naar en ik let op. Dat is een een hele mooie tip. Zeker als je sporters snel afgeleid zijn. Je kan sporters helpen door hen daar bewust van te maken en het samen met hen te gaan oefenen.
Bekijk hieronder Focus (deel 3).
Heb je al wat aan deze tips gehad? Laat het even weten! Volg ons en ga er vooral mee aan de slag.
Hoe stel jij als trainer doelen met je sporters? En hoe kan dit jouw sporters beter motiveren?
Daniëlle: ‘Over doelen stellen wordt vaak onnodig ingewikkeld gedaan. Het draait erom dat jouw sporters op het juiste moment weten wat ze moeten doen. Het gaat dan om twee vragen:
Wat willen ze?
Hoe gaan ze dat voor elkaar krijgen?’
Hoe kan een coach zijn of haar sporters motiveren om doelen te stellen?
Daniëlle: ‘Belangrijkste is en blijft plezier in de sport. Maar uiteindelijk wil je als sporter natuurlijk ook winnen. De taak van de coach is dan vooral om de sporter positief te motiveren.’
‘Als coach heb je de taak om dan heel concreet te maken wat de bedoeling is. Voordat de wedstrijd begint vat de coach alles nog even samen: We gaan dit, dit en dit doen. En na afloop kan de coach dan vragen: Is het gelukt?’
Van “WAT-je naar HOE-tje”
Wat kan een coach dan concreet doen om dit allemaal te realiseren?
Daniëlle: ‘Gebruik eens de oefening van WAT-je naar HOE-tje.’
‘Voor de sporter gelden dus de twee vragen:
WAT wil ik?
En HOE ga ik dat doen?’
‘Vraag als coach door om concrete antwoorden te krijgen. In de sportpsychologie gaat het dan om de specifieke taak waarop je de sporter wil laten focussen.’
‘En je moet altijd doorvragen! Sporters zeggen vaak ‘Ik ga mijn best doen ..’ maar dat is niet genoeg. Je moet het concreet maken. Dus vraag: ‘Hoe ga je die taak uitvoeren?’
Boos en / of gefrustreerd
Wat kan je doen als sporters boos of gefrustreerd raken als ze iets fout doen?
Daniëlle: ‘Het is wel mooi die boosheid, dat betekent immers dat de sporters graag willen. Maar ze moeten doorkrijgen wat helpt om te winnen. Dus minder met je omgeving bezig zijn, meer met je eigen prestatie’.
Kan je sporters ook in zo’n modus krijgen?
Daniëlle: ‘Jazeker. Bemoeien met de scheidsrechter bijvoorbeeld heeft geen zin. Je moet de sporters leren zich te richten op hun taak, hoe kunnen ze zelf -of hun team- beter worden?’
Soms zie je dat sporters heel boos of gefrustreerd worden als ze wat fout deden. Hoe kan ik daar als trainer mee omgaan?
Daniëlle: ‘Het gaat erom dat je de sporter inzicht geeft in de vraag: helpt het om je beter te laten presteren? Soms kan die boosheid dan wel helpen, sporters zijn bijvoorbeeld vaak feller – maar continue bonje met de scheidsrechter dat helpt dan weer niet.’
“Sporters moeten de tijd krijgen om zich te ontwikkelen en te leren zodat ze stap voor stap doelen kunnen bereiken”.
‘Doelen stellen is dat je een duidelijk richtpunt hebt – focus. Als je je drukt maakt over fouten, of dingen die je niet goed hebt gedaan, dan leidt dat af van die focus.’
Tom Tom
‘Doelen stellen is eigenlijk je Tom Tom zo goed mogelijk instellen, maar dan ook echt je hele adres, inclusief huisnummer en alles erbij!’
‘Als coach weet je wat ervoor nodig is om een bepaald doel te bereiken. De uitdaging zit ‘m erin dat je ook genoeg geduld moet hebben. Sporters moeten de tijd krijgen om zich te ontwikkelen en te leren zodat ze stap voor stap die doelen kunnen bereiken.’
Gisteren had ik het geluk om bij een speciaal sportmoment te mogen zijn en dan nog wel bij mijn eigen sport: atletiek.
Het lijkt zo gemakkelijk allemaal… Maar hoe deze gemengde ploeg het tempo, de rust en de souplesse behoudt bij de 4 x 400 meter is fysiek en mentaal bijzonder knap.
Dan moet je als atleet mentaal goed voorbereid zijn en je ademhaling, je gedachten en je lijf op orde hebben.
‘Ontspannen hard’ heet dat. En dat deden ze op het juiste moment. Wat een geweldige race.
Kabaal
Heel bijzonder dit samen met anderen te beleven. Zie hieronder mijn filmpje van de laatste halve ronde. Wat een kabaal was het! Dat ondervond Femke Bol ook tijdens het hardlopen zei ze in een interview naderhand.
“Ongekend, het is hier één groot feest” …
jubelde Bol na het behalen van al haar tiende Europese titel. Het Apeldoornse Omnisport ontplofte toen zij in de slotronde voorbij de Belgische concurrentie spurtte.
Een mooi artikel van Sander Maassen van den Brink van de NOS over de druk van het gevecht om de eerste plek. Mij werd gevraagd hoe ik tegen de titelstrijd aankijk en dan vooral het mentale aspect.
Wat met name voor PSV geldt: winnen versterkt het teamgevoel, maar je moet als ploeg ook weten hoe te handelen als het minder gaat.
Hieronder het begin van het artikel. Goed dat de NOS hier aandacht voor heeft!
Daniëlle
De titelstrijd in de eredivisie tussen Ajax en PSV is voer voor sportpsychologen. Want waar Ajax nu wordt geroemd om de strijd die elke week geleverd wordt, hebben spelers van PSV soms het idee dat de vechtlust ontbreekt in de eredivisie.
PSV-aanvaller Noa Lang was vrij duidelijk na het Champions League-duel tussen PSV en Juventus. “We doen maar wat in de eredivisie. Als we dezelfde intensiteit op de mat leggen als in de Champions League, worden we makkelijk kampioen. Maar dat doen we niet, dus we staan terecht tweede.”
Het contrast met de woorden van Ajax-trainer Francesco Farioli is groot. “We willen allemaal het beste eruit halen, de spelers steken er enorm veel in.” En tegenover Het Parool zei hij: “Ik moet de spelers bedanken voor het verleggen van hun mentale en fysieke grenzen.”
‘PSV snel van slag’
Een verklaring voor het verschil kan zijn dat landskampioen PSV uit een jaar komt waarin alles lukte in de eredivisie. De verwachtingen zijn dan ook dat PSV kampioen wordt, maar het gewenste resultaat is er nu niet.
“De spelers zijn op het veld meer bezig met het probleem dan met goed presteren”, vertelt sportpsychologe Daniëlle van der Klein-Driesen van Flow Mentale Training.
“Alles is bij PSV natuurlijk enorm resultaatgericht. De club wil alleen maar kampioen worden. De rest telt als verlies. Dat is in principe goed, maar als je dan een keer verliest, raak je eerder van slag als dat niet lukt, want daaraan zijn de spelers niet gewend.”
De twijfel en onrust kan effect hebben op de spelers. “Ze gaan met een soort rem spelen. Je ziet vertraging in de actie, spelers kiezen voor veilige ballen en voor passes die niet op de goede plek komen. Dat gaat nog meer in je hoofd zitten. Er wordt niet meer gekeken naar hoe de bal op de juiste plek komt”, aldus Van der Klein-Driesen, die als sportpsycholoog topsporters en de jeugdselectie van onder andere Feyenoord traint.
