In 2021 won Flow Mentale Training met de methode Sport in Perspectief® voor de tweede keer de Nationale Sportinnovator Prijs: ‘Toekomstige sportaanbieders’. Dit sluit prachtig aan bij het thema van de NEVOBO Volleybalcongres: ‘De vereniging van morgen’.
Het team van Flow (met Daniëlle, Marc, Novy, Jacco en Steef) liet samen met topvolleybalster Laura Dijkema ruim 50 bestuurders, trainers en vrijwilligers kennis maken met mentale training. Door middel van praktische oefenvormen hebben de deelnemers ervaren hoe zij de bouwstenen GAS en REM, Zelfvertrouwen en Communicatie zelf kunnen trainen bij hun eigen club.
“Check als volleybaltrainer altijd even 1-op-1 bij de speelsters in: ‘Hoe gaat het echt met je…’.”
– Laura Dijkema, Topvolleybalster
“Kleine acties om elkaar positieve aandacht te geven, kunnen al heel veel doen voor het welzijn en presteren van het team,” aldus Laura.
In Papendal gingen we daarmee aan de slag.
GAS en REM
Als volleybaltrainer is het belangrijk dat je de individuele- en teamkenmerken goed leert kennen. Je kunt dan beter aansluiten op de behoefte van je sporters en je kunt de informatie vanuit je observaties gebruiken bij je tactische keuzes (denk aan: druk zetten of rust creëeren). Novy en Daniëlle lieten de deelnemers de GAS en REM-test doen. Een aantal coaches gaven eerlijk toe, dat zij soms (te erg) uit hun dak kunnen gaan langs de kant. Juist die gedrevenheid is zinvol, maar ‘TE’ werkt averechts, dat zie je ook terug bij spelers:
Te veel gas: boze reactie op de scheidsrechter of teamgenoot, onbesuisd spel of te vroeg blij zijn.
Te veel rem: twijfelen, over-analyse, verstoppen of veilige keuzes maken.
Laura Dijkema stond opvallend vaak aan de ‘Gassers’-kant, maar juist bij ‘ik houd mij aan mijn plan’, aan de kant van de remmers. Laura weet haar felheid en slimheid sterk te combineren. Er is dan balans tussen GAS en REM, daarom is ze zo goed.
Je kunt gassen en remmen trainen, gewoon tijdens de volleybaltraining. Dat vinden de spelers super leuk en ze leren elkaar nog beter kennen, wat helpt voor de verbinding in het team.
Zelfvertrouwen
Flow-trainer Marc liet zien welke betekenis een volleybaltrainer kan hebben op het vertrouwen van zijn of haar spelers. Hij leerde hoe de trainers op een actieve manier ‘prestatiegedragingen onder stress’ zichtbaar te maken. Waarbij sommigen kiezen: ‘Ik zet door’, terwijl anderen opgeven.
Dat is mooi om als team te bespreken. Wat geeft vertrouwen, wat werkt averechts?
Er werd een hoop gelachen en een hoop geleerd.
Communicatie
Volleybal is een snelle sport. Duidelijke communicatie voorkomt twijfel en zorgt dat spelers de juiste beslissingen nemen en weten ‘wie wat doet’. Ook dit kan op een leuke en effectieve manier worden getraind, bijvoorbeeld via de opdrachten (volleybal + mentaal), coaching, prestatiegedrag-observaties en gerichte vragen.
Succesvolle tams communiceren zowel non-verbaal als verbaal effectief en positief:
Non-verbaal: oogcontact en duidelijke signalen.
Verbaal: taakgericht- en positief coachen.
Jacco en Steef gaven de wetenschappelijke onderbouwing en oefenden dat in de praktijk.
Schreeuwen of rustig blijven, hoe motiveer je als coach jouw spelers? Vraag eens na, wat ze daarvan vinden?
Dankjewel Laura Dijkema, de NEVOBO en Team Flow
Het zou toch prachtig zijn, wanneer bij de volleybalverenigingen van morgen, mentaal trainen net zo normaal is, als de fysieke, technisch en tactische training.
Met Sport in Perspectief® gaan we voor een gezond mentaal (top)hockeyklimaat, waarin er structureel en bewust aandacht is voor de pedagogische en mentale aspecten van hockey voor het bestuur, de coaches, de spelers en de ouders. Zodat iedereen de kans krijgt zich optimaal te ontwikkelen en plezier en presteren in balans blijft.
De ouders
Gisteravond was de aftrap met meer dan honderd topjeugdouders. Zij maakten kennis met Sport in Perspectief®. We deden een focus-oefening met alle ouders tegelijk, waaruit bleek dat focussen voor sommigen moeilijk is en dat de afleiding altijd op de loer ligt, zoals: gedachten, geluiden, foutje maken, andere ouders.
Eén moeder vertelde dat ze afgeleid werd door de gedachte: “Wat goed dat HC Rotterdam mentaal gaat trainen en werken met een sportpsycholoog.” Dat vond ik dan wel weer een hele mooie afleidende gedachte.
We zijn gestart met de eerste jeugdteams om zo stap voor stap de methodiek uit rollen en te integreren in reeds bestaande leerlijnen, kennis en werkwijze. Hieronder worden de ervaringen met de bouwstenen GAS en REM en Focus toegelicht.
GAS en REM bij MO16-1
Graag willen winnen en fel zijn is zinvol, maar als individu en als team moet je ook strategisch slim zijn. De meiden gingen aan de slag met GAS (actie) en REM (ratio). De spelers deelden wat ze denken en voelen bij wedstrijden en gingen actief op het veld aan de slag met gas geven (actie en emoties) en remmen (denken, controleren) en wat er gebeurt als je uit de bocht vliegt door:
Te veel GAS: overgevoelig, luid, te veel spanning.
Te veel REM: overanalyseren, veilig, vertraagd tempo.
maar vooral wat je eraan kunt doen als team en als individu om te:
Remmen: Rust pakken (ademhalen), plan, taakgerichte zelfspraak- en coaching.
Met balans tussen je GAS en REM, handel je snel en slim. Je opwinden over bijvoorbeeld een scheidsrechter duurt kort en is in proportie, want je bent bezig met goed hockeyen.
Zowel ik als MB1 hebben kennis gemaakt met mentale training, met als thema GAS en REM. Een eerste stap richting mentaal sterker worden en met meer focus, rust en vertrouwen op het veld. De reacties waren enthousiast en het thema was zinvol. Spelers herkenden vooral momenten waarop ze in de GAS-fase zaten. De spelers leerden hoe ze dat kunnen gebruiken en dat remmen soms ook nodig is. Leuk om te zien hoe open het team hierin stond. Ik kijk uit naar het vervolg en om samen te bouwen aan mentaal weerbare en scherp spelende hockeyers!
– Lauren Latumahin, trainer MO16-1
Focus bij JO14-1
Focus (aandacht op dat wat ertoe doet) is best moeilijk zagen we al bij de ouders. Hockeyers wisselen tussen ‘aan’-staan tijdens het spel en ‘uit’-staan tijdens momenten aan de kant. Daarom is het zinvol om focus te trainen:
‘Hoe ga je scherp het veld op?’ Hoe versterk je elkaar?’ ‘Hoe herpak je als het minder gaat?’ ‘Waar kijk je naar?’
De wetenschap naar het veld
We lachen veel, maar er zit een serieus doel achter. Waarbij Flow de sportpsychologische wetenschap naar het veld wil brengen samen met de trainers. Sommige spelers moeten daar aan wennen en daar krijgen ze nu ook de kans voor. Dit wordt makkelijker doordat de trainers zelf regelmatig mentaal gaan trainen, want de trainers spreken de taal van de hockeyers en kennen hun team het beste.
“Ik ben persoonlijk altijd fan van nieuwe prikkels, naast alleen de fysieke en technische inhoud hockey. Ik vind dat aan het mentale aspect nog te weinig aandacht wordt besteed in de jeugd. Tegenwoordig hebben veel Hoofdklasse teams deze ondersteuning wel, maar de jeugd niet. Ik denk dat het goed is om hier dus vroeg mee te beginnen en gedurende het seizoen meer sessies te organiseren. Flow heeft daar een mooie leerlijn voor om dit gedurende het seizoen te ondersteunen. Het onderwerp ‘GAS en REM’ sloot ook perfect aan. Het was leuk om te zien hoe dit vertaald werd op de training en de bewustwording bij de spelers. Het is zelfs goed blijven hangen bij de spelers want het wordt nu nog steeds vaak aangehaald.”
– Niels Waaijer, trainer MO16-1
Wat een mooie club met fijne slimme mensen! Gaaf dat we met Team Flow hier onderdeel vanuit mogen maken!
