11 februari 2026 | Sport in Perspectief®
Jutta Leerdam wilde geen interviews geven voor de race. Dat vindt men ongepast. Nu gaat ze het toch doen. Wanneer Jutta ‘in de flow’ wil komen, maakt ze dit een onderdeel van haar voorbereiding in plaats van een verstoring. Een opbouw naar optimaal presteren.
Geweldige televisie
De vrije keuze om niet in de pers te verschijnen lijkt voor Jutta en haar schaatscollega’s haast onmogelijk. Bij het OKT werden schaatsers gefilmd in de lift, op de trap, bij de warming-up en bij de cooling-down, terwijl ze zich omkleden en in hun BH staan. Waar is de zone van privacy die we bij het Songfestival straks wel hebben?
Het is geweldige televisie om naar de emoties van Kjeld Nuis te kijken, als zijn vriendin Joy Beune wint of verliest. Erben Wennemars, die de koele NOS- verslaggever wil blijven, maar wat natuurlijk niet lukt als zijn zoon Joep schaatst. Komende dagen ben ook ik niet voor de buis weg te slaan. Juist die snelkookpan aan emoties maakt topsport prachtig.
Maar er is wel een maar …
Autonomie
Een belangrijke basisbehoefte om je sterk te voelen en goed te presteren is autonomie (Deci en Ryan), een basisonderdeel van Flow Mentale Trainings methode Sport in Perspectief®. Autonome topsporters maken zelfstandig keuzes, bepalen hun eigen weg en durven onafhankelijk van wat de ander ervan vindt te handelen.
Dat is geen egoïsme of arrogantie, want dan gaat die eigen koers ten koste van de ander. Het is juist een vrije geest die helpt voor optimaal presteren.
Mocht er de komende dagen een topsporter even geen zin hebben in een camera. Weet dan dat deze sporter autonoom is of gewoon even ‘een mens’.
16 september 2025 | Sport in Perspectief®
De methode Sport in Perspectief®
Met Sport in Perspectief® gaan we voor een gezond mentaal (top)hockeyklimaat, waarin er structureel en bewust aandacht is voor de pedagogische en mentale aspecten van hockey voor het bestuur, de coaches, de spelers en de ouders. Zodat iedereen de kans krijgt zich optimaal te ontwikkelen en plezier en presteren in balans blijft.
De ouders
Gisteravond was de aftrap met meer dan honderd topjeugdouders. Zij maakten kennis met Sport in Perspectief®. We deden een focus-oefening met alle ouders tegelijk, waaruit bleek dat focussen voor sommigen moeilijk is en dat de afleiding altijd op de loer ligt, zoals: gedachten, geluiden, foutje maken, andere ouders.
Eén moeder vertelde dat ze afgeleid werd door de gedachte: “Wat goed dat HC Rotterdam mentaal gaat trainen en werken met een sportpsycholoog.” Dat vond ik dan wel weer een hele mooie afleidende gedachte.
We zijn gestart met de eerste jeugdteams om zo stap voor stap de methodiek uit rollen en te integreren in reeds bestaande leerlijnen, kennis en werkwijze. Hieronder worden de ervaringen met de bouwstenen GAS en REM en Focus toegelicht.
GAS en REM bij MO16-1
Graag willen winnen en fel zijn is zinvol, maar als individu en als team moet je ook strategisch slim zijn. De meiden gingen aan de slag met GAS (actie) en REM (ratio). De spelers deelden wat ze denken en voelen bij wedstrijden en gingen actief op het veld aan de slag met gas geven (actie en emoties) en remmen (denken, controleren) en wat er gebeurt als je uit de bocht vliegt door:
- Te veel GAS: overgevoelig, luid, te veel spanning.
- Te veel REM: overanalyseren, veilig, vertraagd tempo.
maar vooral wat je eraan kunt doen als team en als individu om te:
- Remmen: Rust pakken (ademhalen), plan, taakgerichte zelfspraak- en coaching.
- Gassen: Felle warming up, muziek, bewegen, kijken.
Met balans tussen je GAS en REM, handel je snel en slim. Je opwinden over bijvoorbeeld een scheidsrechter duurt kort en is in proportie, want je bent bezig met goed hockeyen.
Zowel ik als MB1 hebben kennis gemaakt met mentale training, met als thema GAS en REM. Een eerste stap richting mentaal sterker worden en met meer focus, rust en vertrouwen op het veld. De reacties waren enthousiast en het thema was zinvol. Spelers herkenden vooral momenten waarop ze in de GAS-fase zaten. De spelers leerden hoe ze dat kunnen gebruiken en dat remmen soms ook nodig is. Leuk om te zien hoe open het team hierin stond. Ik kijk uit naar het vervolg en om samen te bouwen aan mentaal weerbare en scherp spelende hockeyers!
– Lauren Latumahin, trainer MO16-1
Focus bij JO14-1
Focus (aandacht op dat wat ertoe doet) is best moeilijk zagen we al bij de ouders. Hockeyers wisselen tussen ‘aan’-staan tijdens het spel en ‘uit’-staan tijdens momenten aan de kant. Daarom is het zinvol om focus te trainen:
‘Hoe ga je scherp het veld op?’ Hoe versterk je elkaar?’ ‘Hoe herpak je als het minder gaat?’ ‘Waar kijk je naar?’
De wetenschap naar het veld
We lachen veel, maar er zit een serieus doel achter. Waarbij Flow de sportpsychologische wetenschap naar het veld wil brengen samen met de trainers. Sommige spelers moeten daar aan wennen en daar krijgen ze nu ook de kans voor. Dit wordt makkelijker doordat de trainers zelf regelmatig mentaal gaan trainen, want de trainers spreken de taal van de hockeyers en kennen hun team het beste.
“Ik ben persoonlijk altijd fan van nieuwe prikkels, naast alleen de fysieke en technische inhoud hockey. Ik vind dat aan het mentale aspect nog te weinig aandacht wordt besteed in de jeugd. Tegenwoordig hebben veel Hoofdklasse teams deze ondersteuning wel, maar de jeugd niet. Ik denk dat het goed is om hier dus vroeg mee te beginnen en gedurende het seizoen meer sessies te organiseren. Flow heeft daar een mooie leerlijn voor om dit gedurende het seizoen te ondersteunen. Het onderwerp ‘GAS en REM’ sloot ook perfect aan. Het was leuk om te zien hoe dit vertaald werd op de training en de bewustwording bij de spelers. Het is zelfs goed blijven hangen bij de spelers want het wordt nu nog steeds vaak aangehaald.”
– Niels Waaijer, trainer MO16-1
Wat een mooie club met fijne slimme mensen! Gaaf dat we met Team Flow hier onderdeel vanuit mogen maken!
11 september 2025 | Sport in Perspectief®
De Thorbecke Talentschool Rotterdam heeft aansluitend aan het programma Talentskills met de methode Sport in Perspectief® een duurzame mentale opleidingsstructuur gerealiseerd. Hoe dat werkt in de praktijk zagen we bij de introductie van de topsport- en dans- en muziekleerlingen.
Opletten is op school heel belangrijk, daarom deden we bij de warming up een focus-oefening.
De vloer is lava
“Wie als eerste met zijn team op de mat staat heeft gewonnen. Je mag 2 hoepels gebruiken. Als één teamlid de grond raakt, moet iedereen opnieuw starten.” De opdracht zorgde ervoor dat de leerlingen ‘onbewust’ aan de slag gingen met de mentale vaardigheden: communiceren en samenwerken. Onbewust, omdat we hierover vooraf niets hadden uitgelegd.
Topsporters zijn gedreven om te winnen. Zodra er een wedstrijdelement is, gaan ze vol overgave van start. Het viel ons op dat de teams met alleen meisjes of met meisjes in de meerderheid de tijd namen om vooraf hun strategie te bedenken en zij dit op een rustige beheerste manier uitvoerden. Hierdoor waren zij langzamer, maar werden er minder fouten gemaakt.
“Ons plan is, dat we geen plan hebben.”
De teams met alleen jongens maakten veel meer geluid. Zij toonden een actieve en risicovolle inzet. Er werd van alles geroepen, soms helpend, soms niet. Eén leerling ging met de twee hoepels heel snel naar de overkant, terwijl de rest van zijn team bij het startpunt luid schreeuwde dat zij dit materiaal ook nodig hadden. Waardoor hij weer de route terug moest afleggen. Het team bleef doorzetten en elkaar motiveren.
Terugblik:
- Sterke leiders kwamen naar boven
- Alle teams zetten door, ook als het meerdere keren fout ging.
- Er was veel plezier.
- Er werd met respect met elkaar omgegaan.
Wat een leuke leerlingen!
23 juni 2025 | Sport in Perspectief®
Jouw talent, jouw toekomst
De Thorbecke Talentschool Rotterdam is de grootste Topsport Talentschool van Nederland én het heeft een officiële vooropleiding Dans & Muziek. Op deze school zitten onder andere de jeugdspelers van Feyenoord, Team NL en Lucia Marthas, maar ook andere sporten zijn vertegenwoordigd zoals rugby, basketbal, zwemmen en atletiek.
Op deze school wordt écht geïnvesteerd in deze bijzondere topsporttalentleerlingen. Ze worden met extra aandacht begeleid bij hun ontwikkeling als topsporter, mens én als leerling. Je kan je voorstellen dat deze leerlingen soms veel druk ervaren en veel ballen in de lucht moeten houden. Het is niet eenvoudig de balans te vinden en tijd te verdelen tussen school- en sportprestaties, vrienden en vriendinnen, sociale media .. terwijl ze ook nog kind mogen zijn.
Flow werkt al sinds 2010 op de Thorbecke Talentschool. Het Sport in Perspectief®-programma draait vanaf 2023.
Sport in Perspectief®: van de klas naar het gras
De methode Sport in Perspectief® is de pedagogische en mentaal verantwoorde aanpak, waarmee het Thorbecke structurele aandacht besteedt aan het mentale welzijn en het prestatiegedrag van topsport- en DaMu-leerlingen, studiebegeleiders en ouders.
Vanaf het eerste jaar tot en met het examenleerjaar gaan de leerlingen aan de slag met het trainen van mentale competenties met behulp van een leerlijn met tien mentale bouwstenen die hen helpen om:
- Onder alle omstandigheden te blijven geloven in zichzelf.
- Plezier te houden op school en in hun sport/dans.
- Het beste uit zichzelf te halen.
Topsportlessen
De leerlingen trainen dit in de topsportlessen die zij van Flow één keer per maand krijgen. Daarnaast worden de studiebegeleiders getraind aan de hand van online training KOP IN Online en de ondersteunende trainingen van Flow.
De studiebegeleiders leren hoe zij met observatie en in een 1-op-1-gesprek vroegtijdig mentale belemmeringen kunnen signaleren, tackelen en zodoende voorkomen. De studiebegeleiders hebben ook geleerd hoe zij ‘mentaal’ kunnen toevoegen aan hun eigen lessen. Waardoor ‘doelen stellen’ een onderdeel wordt bij bijvoorbeeld het vak aardrijkskunde en ‘GAS en REM’ getraind wordt bij wiskunde.
Leerlingen krijgen hierdoor meer zelfkennis en zelfvertrouwen wat hen helpt om beter te presteren.
Gedachtesturing
Zo heeft bijvoorbeeld de LO-leerkracht Luke ‘gedachtesturing’ in zijn les toegevoegd. Behalve dat hij de leerlingen leerden hoe zij ‘ringzwaaien’ op een steeds hoger level technisch moesten doen en hij de druk opvoerde, stelde hij mentale vragen zoals:
Waar keek je naar? Wat dacht je? Wat deed je? Hielp het je beter presteren?
Op deze manier wordt een nieuw (mentaal) element aan de gymles toegevoegd en gaan de leerlingen actief aan de slag met zelfreflectie op hun ‘denken en doen’. De leerlingen spreken het hardop uit als ze het spannend vinden worden: ‘Ik vind het eng.’ Dit helpt bij het normaliseren van deze gedachten.
Daarnaast leren de leerlingen erop te letten dat zij bijvoorbeeld ‘hun armen strekken’. Het werkgeheugen wordt hierdoor met taakgerichte gedachten gevuld. Dit helpt leerlingen om niet meer met de angst bezig zijn maar met de technisch juiste uitvoering, waardoor het gemakkelijker gaat.
De LO-docent maakt ook de een koppeling met hun eigen sport of dans. Hoe is dit als je een voetbalwedstrijd of een dansvoorstelling hebt?
Spreken over wat je denkt, voelt en doet
Leerlingen vinden mentale training in het begin altijd een beetje spannend. Soms moeten de leerlingen dingen doen, die ze nog nooit gedaan hebben, zoals: visualiseren of een ademhalingsoefening. Er wordt bij de opdrachten een hoop gelachen, maar er wordt wel serieus getraind. De leerlingen geven dat ook terug: dat ze de geleerde vaardigheden toepassen op school en in hun sport.
Hieronder een aantal quotes van topsportleerlingen:
“We hadden het in de les over emoties. Daar heb ik met mijn teamgenoten nog later over gesproken. We spreken elkaar daar nu op aan. Ik blijf rustiger.”
– Voetballer, 3 MAVO
“Ik leer van andere mensen uit andere sporten hun visie.”
– Turner, 4 HAVO
“Ik heb geleerd hoe je positief tegen jezelf kunt praten. Dat geeft mij meer meer vertrouwen.”
– Danser, 5 VWO
“Ik heb minder stress bij toetsen.”
– Vechtsporter, 2 MAVO
“Ik vind de opdrachten leuk.”
– Basketballer, 5 HAVO
“Ik weet nog niet zo goed wat ik er aan heb.”
– Danser, 4 HAVO
Sport in Perspectief® in het onderwijssysteem
Op de lange termijn is het streven van het Thorbecke om de doorgaande leerlijn van Sport in Perspectief® binnen het onderwijssysteem duurzaam te borgen.
Flow gaat gewoon door met het pedagogisch en mentaal trainen van de leerlingen, de studiebegeleiders en de ouders (en volgend schooljaar ook de docenten) van het VMBO, de MAVO, de HAVO en het VWO.
-
-
De studiebegeleiders
-
-
Topsportlessen in de bovenbouw
-
-
Topsportlessen in de onderbouw
Het is echt bijzonder om mee te maken hoe leergierig, begaan en zorgzaam het topsportteam van de Thorbecke Talentschool Rotterdam is!
We zijn blij dat we met Flow Mentale Training een positieve bijdrage kunnen leveren om samen met deze bijzondere school de leerlingen te ondersteunen.
We kijken uit naar het vervolg van de plezierige samenwerking met alle betrokkenen en partners van deze unieke school.
25 maart 2025 | Sport in Perspectief®
Onder leiding van Marc en Daniëlle afgelopen vrijdag – lentezonnetje erbij – was de eerste opleidingsdag een feit. Flow heeft hoge verwachtingen van de nieuwe Flow trainers in opleiding:
Julia is kinderpsycholoog en basketbalde op het allerhoogste niveau.
Pim behaalde zijn Master in talentontwikkeling & creativiteit en hij is sport- en prestatiepsycholoog i.o. Daarnaast doorliep hij de jeugdopleiding van PEC Zwolle en voetbalt hij nu bij V.V. Hercules.
Willemijn is toegepast psycholoog, hockeytrainer en buurtsportcoach & ambassadeur van de Europese Sportweek.
Flow’s aanpak is van de theorie én de praktijk. Dus na de nodige theorie begint het echte werk op het veld. Als je mentale training goed wil kunnen overbrengen moet je het ook in de praktijk ervaren hebben.
“Fijn om te ervaren hoe Flow de psychologie van welzijn en presteren op zo’n praktisch toepasbare manier aanbiedt.”
– Pim
Van de klas naar het gras
De kracht van Flow is dat het wetenschappelijke sportpsychologische en pedagogische theorieën praktisch toepasbaar maakt voor diverse doelgroepen. Hierdoor kunnen coaches, sporters en ouders de theorie direct toepassen bij trainingen en wedstrijden.
Met begrippen als GAS en REM, focus en zelfvertrouwen komt de soms ingewikkelde stof die mentale training nu eenmaal met zich meebrengt, meer tot leven. Dus veel concrete oefeningen, spelsituaties en ook veel lol. Dan leer je het beste!
“Een geslaagde eerste opleidingsdag van Flow; waar theorie en praktijk hand in hand gaan. En waar humor de sfeer luchtig houdt en persoonlijke verhalen de stof tot leven brengen.”
– Julia
“Een leuke eerste opleidingsdag gehad voor Sport in Perspectief-trainer! In een klein groepje de stof theoretisch en praktisch behandeld met veel ruimte voor interactie en feedback.”
– Willemijn
Binnenkort volgt een tweede opleidingsmiddag. Wordt dus vervolgd!
