17 september 2017 | sportpsychologie
Robin Haasse knokte, speelde gevarieerd en met lef.
Thiemo de Bakker maakte het af. Door zich te herpakken na een matige start en door te knallen voor winst.
Davis Cup
“Tennis is wat mij betreft mentaal één van de zwaarste sporten. Het ‘dwangmatig’ gedurende langere tijd punten moeten scoren, vraagt veel van de tennissers.”
Immers iedere tennisser is zich bewust na een slag: ‘deze was goed of niet goed’. Deze continu-evaluatie maakt dat de twijfel of frustratie kan toeslaan.
Daarbij weten de spelers met welke ‘belangrijke’ punten zij het spel naar zich toe kunnen trekken. Dit zorgt vaak voor langere games, door fouten van beide spelers. De mentale toestand schiet hierdoor als een wipwap heen en weer. Van blijdschap naar irritatie.
Het is de vraag wie zijn hoofd koel houdt.
Behalve dat Haasse en de Bakker technisch en fysiek een prachtig staaltje lieten zien, waren ze ook mentaal sterk. Zij lieten zich niet van de wijs brengen door een verloren set, maar streden punt voor punt naar de eindoverwinning.
“Gelijk door naar de volgende, we gaan ze gewoon afmaken vandaag.”
– Robin Haasse na zijn overwinning
Thiemo de Bakker deed dat vervolgens.
Mooi om te zien!
6 september 2017 | sportpsychologie
Wat zijn cruciale momenten en hoe zet je door als het lastig wordt?
Ik maakte de vergelijking met topsport.
Moet niet gekker worden. Ik had een eigen kleedkamer.
Je leest hieronder het verslag van de afdeling communicatie.
Cruciale momenten in loopbaan student staan centraal bij opening HvA
Wat zijn de spannendste momenten voor studenten in hun studieloopbaan? Wat verwachten zij op die momenten van de hogeschool? Daarover ging vandaag de opening van het hogeschooljaar van de Hogeschool van Amsterdam 2017, met thema ‘Halte Student Centraal’.
Rik van de Westelaken
Presentator en oud-nieuwslezer Rik van de Westelaken loodst een vol DeLaMar Theater langs de verschillende ‘haltes’ die een student tegenkomt tijdens de studie. Met korte filmpjes en interviews op het podium krijgen de ruim 750 aanwezigen een indruk van de ‘spannende’ momenten die een student meemaakt: van de introductie Kersvers tot de eerste stage, of het moment dat je je diploma krijgt.
Onder andere drie HvA-docenten van het Jaar, studenten zelf en sportpsycholoog Daniëlle van der Klein vertellen wat de student op die momenten aan begeleiding nodig heeft.
Na een optreden van het Amsterdamse Zwanenkoor (‘Geef mij maar Amsterdam’) is de zaal wakkergeschud. Nog een paar ‘haltes’ volgen in vogelvlucht: in een filmpje vertellen HvA-studenten over hun stage op Schiphol. En over de ‘halte studentenleven’ vertellen een vluchteling-student en zijn student-mentor, die hem op weg helpt om een netwerk te vormen.
Gas en Rem
Dan houdt sportpsycholoog Danielle van der Klein- Driesen de afsluitende keynote: zij trekt parallellen tussen de begeleiding van topsporters en studenten.
“De docent is ook een coach, en bij zowel sporters als studenten draait het uiteindelijk om resultaat.”
zegt de Rotterdamse, die sporters met onder andere faalangst, en doorschietend perfectionisme begeleidt.
Als tips voor docenten gebruikt zij lessen uit de sport: “Studenten hebben- net als sporters- zowel ‘GAS’ als ‘REM’ nodig. GAS staat voor je emotionele brein-de adrenalinerush die ook maakt dat je tijdelijk beter gaat presteren. REM staat voor het rationele brein, stappen zetten om ergens te komen, je studie indelen.”
Bij veel prestatiedruk is het lastig voor studenten om de balans tussen die twee te bewaren. Gaat een student te veel over op ‘gas’, het emobrein, dan ontstaan problemen met plannen en organiseren; bij te veel ‘rem’, het ratio, ontstaat juist tempoverlies of chronisch getwijfel.
Aan docenten geeft Daniëlle mee goed op te letten wat er in de student omgaat.
“Maak onderscheid tussen: ‘Ik kan het niet’ of ‘ik wil het niet’.
Draait het om perfectionisme of om de intrinsieke motivatie?”
21 augustus 2017 | in de media
Het lijkt zo makkelijk
“Mijn paard doet altijd zijn best en ik ook. Meer kunnen we niet doen.” Het klinkt mij zo logisch in de oren, tegelijkertijd weet ik als sportpsycholoog hoe moeilijk dit is. Zeker bij belangrijke wedstrijden kan de druk hoog zijn, het draait immers om resultaat.
“Ik ben blij met mijn paard en blijf er zelf in geloven dat het kan.”
– dressuurruiter Madeleine Witte-Vrees
Plezier in het rijden
Ik heb gemerkt dat ‘plezier’ in topsport wordt weleens vertaald naar ‘lichtvoetigheid’. Alsof de sporter de wedstrijd niet zo belangrijk vindt. Wat Madeleine bedoelt is de focus op het paard en het rijden. Waarbij ze de strijd samen beleven en daarvan genieten. Vanuit de sportpsychologie een zinvolle benadering. Een paard is zeer gevoelig voor hoe de ruiter het wedstrijdterrein benaderd.
Juist door te laten zien ‘ik heb er zin in, wij gaan dit samen doen’ neutraliseert Witte-Vrees eventuele zorggedachten Een ruiter die zich zorgen maakt of het allemaal wel goed zal gaan geeft eigenlijk een signaal richting het paard ‘let op dit kan misgaan’. Vanuit een beschermingsmechanisme wordt dan alles op scherp gezet om te vluchten. Immers je geeft als ruiter de boodschap dat het wedstrijdterrein een plek is die beter vermeden kan worden. Het gevolg is een onrustig paard en daar win je geen wedstrijden mee.
“Geniet van iedere wedstrijd.”
– Madeleine Witte-Vrees
Spanning voor de wedstrijd
Uiteraard beleeft ook Witte-Vrees ook spanning voor de wedstrijd. ‘Het goed willen doen’ en de kritiek die zij soms krijgt is niet altijd fijn. “Alsof ik expres een fout maak,” zegt ze. Het maken van fouten is vaak lastig voor ruiters op het hoogste niveau, juist omdat ze tot in detail weten wat beter had gekund.
Bij de CHIO rijdt Witte-Vrees voor de Nations Cup. Dat betekent dat de score die zij haalt van direct belang is voor de ranking van het landenteam. Hoe groot die invloed is wordt zichtbaar op zaterdag 24 juni. Bij het losrijden voor de Grand Prix Special trapt haar paard Cennin een ijzer af. Ze kunnen hierdoor niet starten, waardoor het Oranje-team direct uitgeschakeld is.
“Het is niet anders,” zegt Witte-Vrees. Dit is zo’n situatie waarin je als ruiter niet anders kan doen dan ‘accepteren’ hoe het gaat.
Zelfvertrouwen
De Amerikaanse Laura Graves wint uiteindelijk. Graves vertelt dat ze het wel spannend vond. Haar mentale voorbereidingstip is: “Zorg dat je mentaal voorbereid bent. Focus, blijf kalm en geloof in jezelf.” Dit zijn algemene mentale termen, daarom zal ik het kort toelichten.
Met ‘focussen’ bedoelt Graves, dat de ruiter zich richt op informatie die van belang is om een goede proef te rijden. Door rustig te blijven houdt zij haar hartslag, ademhaling en spierspanning onder controle, wat helpt bij de aansporing van het paard.
Zelfvertrouwen krijgt zij door goede momenten zoals het CHIO vast te leggen in haar geheugen door bewust na te gaan wat zij deed en voelde tijdens het rijden. Die informatie zal haar helpen nog meer goede wedstrijden te rijden.
Hier het artikel (klik op de afbeelding om ‘m te vergroten)
29 juli 2017 | sportpsychologie
Dat hoor je ook terug in de uitspraken na afloop van de wedstrijd.
“We deden het met z’n allen en ik ben trots op dit team.”
– Lieke Martens
Nederlands Dames Voetbalteam
De stukken waarin het minder goed gaat doen ze uiteraard ook met z’n allen. Een tegendoelpunt kan de concentratie van het team verstoren, dat zag je toen ze tegen de Belgen speelden. Hun speelniveau ging als een wipwap van boven naar beneden en gelukkig weer terug.
Teamspirit
Dat is het goede van deze ploeg. Zij krijgen het niveau weer omhoog, door te knokken voor de bal, in plaats van te lang in de frustratie te blijven hangen. Bijvoorbeeld keepster Sari van Veenendaal die eerder boos is over de gemiste bal, houdt ‘m daarna weer tegen. Doordat het team voor de bal gaat, lukt het Martens om te scoren. Martens gaat volle bak en zonder twijfel richting het doel om te scoren, wat de kans op raak schieten vergroot.
Ook Miedema heeft tot taak om doelpunten te maken. De druk is hoog, doordat er hoge verwachtingen onder andere in de media vooraf zijn uitgesproken. Ga het maar eens doen. Zeker wanneer je bewegingsvrijheid met regelmaat wordt ontnomen, door het vastpakken en trekken van de tegenstandsters. De tegenstanders hebben immers ook de boodschap gekregen dat Miedema gevaarlijk is. Het goede is, dat dit weer wel weer meer vrijheid geeft voor andere speelster om te scoren.
Advies aan het team
Miedema baalde zichtbaar, omdat haar eigen spel nog niet aan haar verwachtingen voldoet. Ze klapte voor de winst tegen de Belgen, maar ondertussen draaide haar brein op volle toeren.
Mijn advies voor Miedema is:
“Ga na hoe je meer bewegingsvrijheid in je spel kan krijgen. Wat kan jezelf doen en hoe kunnen je teamgenoten ondersteunen? Wanneer je aandacht gaat naar de bal en de positie van de tegenstanders, zal je eerder de ruimte zien.”
Voor het hele team geldt:
“Ga er vanuit dat je de Zweden kunt verslaan. Blijf taakgericht, waarbij je de bal opeist en zoekt naar oplossingen.
GAS erop! Knokkende leeuwinnen zijn onverslaanbaar!”
11 juli 2017 | sportpsychologie
De ruiters vertellen hun eigen ervaringen. Ze oefenen met ademhalen en concentratie.
Een gespannen ruiter zorgt voor een gespannen paard.
Gespannen ruiter, gespannen paard
De ruiters vertellen waardoor zij afgeleid kunnen worden tijdens de wedstrijd. Vaak is het dat het paard van iets schrikt, maar ook als de ruiter zelf gespannen is reageert het paard. Dit lijkt een ‘kip-ei’ verhaal.
Is de ruiter gespannen door het paard of het paard door de ruiter.
Mijn vermoeden is het laatste. Waarschijnlijk knijpen ze meer met hun benen en geven ze de signalen net anders. Daarom leren de ruiters hoe zij zelf rustig blijven.
Door ademhaling en spierontspanning. Waarbij hun aandacht gaat naar met gevoel rijden, zodat ritme en de timing klopt. Dit geeft je paard de zekerheid dat hij weet wat hij moet doen.
Jij en je paard, een sterk team.
