12 juni 2026 | Mentale training
Mentale gesprekken gaan makkelijker tijdens een wandeling, dat merkte ik al 26 jaar geleden, toen ik als orthopedagoog in de kinder- en jeugdpsychiatrie werkte. Zelfs midden in de drukte van Rotterdam bracht de buitenlucht vaak direct meer rust. Was een kind heel boos, agressief of verdrietig, dan zei ik: “Kom, we gaan even buiten lopen met mijn hond Myli.”
Buiten ontstonden mooie inzichten en oplossingen.
Samen wandelen zorgde ervoor dat spanning en frustratie afnamen. Onderweg kwam er ruimte voor het echte verhaal en kon een kind vertellen wat er was gebeurd en waarom de emoties zo hoog waren opgelopen. Ik kon luisteren, maar ook meedenken en praktische adviezen geven over hoe het (anders) aan te pakken.
Die ervaring nam ik mee naar de tennisbaan en het voetbalveld, waar spelers ook uit hun dak kunnen gaan na een fout van zichzelf of de scheidsrechter. Ik leer ze daarmee te stoppen, wat direct terug te zien is in plezier en resultaat.
Certificaat Buitenpsychologie
Vorige week ik de opleiding tot Buitenpsycholoog afgerond. Een bijscholing met GZ-psychologen/orthopedagogen die werken vooral werken in de GGZ en niet met topsporters. Toch gaf het mij nieuwe perspectieven, wat betreft het begeleiden van mensen die vastlopen door (faal)angst, frustratie, piekeren, perfectionisme of innerlijke onrust.
Klachten die niet alleen voorkomen in de spreekkamer, maar ook in een high-performance omgeving, waar bij (belangrijke) wedstrijden de druk toeneemt en de verwachtingen vaak torenhoog zijn.
Juist daar kan mentale weerbaarheid het verschil maken tussen vastlopen en optimaal presteren.
Waarom bewegen?
Beweging helpt om het brein gezond en vitaal te houden. Het stimuleert de neuroplasticiteit, oftewel het vermogen van het brein om nieuwe verbindingen aan te leggen en zich aan te passen in nieuwe situaties. Bewegen zorgt voor lichaamsbewustzijn, energie en plezier.
Topsporters houden van bewegen en zijn gewend te leren door ‘te doen’.
Het ervaringsgerichte leren zorgt dat de mentale vaardigheden zoals: doelen stellen, zelfvertrouwen, focus, optimale spanning beter beklijven en de veerkracht versterkt.
Individuele mentale training
In een 1-op-1-training geeft buiten trainen de mogelijkheid om alle zintuigen in te zetten. Dat verhoogde bewustzijn helpt de sporter op te merken wat er gebeurt in zijn lichaam en hoofd en hoe dat gaat als er gepresteerd moet worden. Ademhaling en lichaamsgerichte oefeningen kunnen actief ingezet worden als routine om in de ‘optimale prestatietoestand’ te geraken.
De natuur is in het ‘hier en nu’.
GAS en REM
“Gewoon lopen” zorgt dat de hartslag omlaaggaat en stresshormonen dalen, terwijl de creativiteit omhooggaat. Of om vanuit Flow-taal te spreken, er komt balans tussen GAS (scherpte) en REM (ratio). Dat gassen (versnellen) en remmen (vertragen) is heel goed te leren in de natuur. Bijvoorbeeld het bewustzijn dat kleine stappen kunnen zorgen voor grote verandering. Dit leert de resultaatgerichte sporter geduld te hebben en te blijven geloven in zichzelf.
Uit mijn boek; GAS en REM in de Sport. Mentaal Sterk Coachen.
De veldtraining
Buiten traint Flow al vele jaren, maar we blijven nieuwsgierig naar steeds weer nieuwe kennis en inzichten.
20 april 2017 | Gas en Rem in de sport
Waarom gaan sommige sporters uit hun dak als de scheidsrechter een fout maakt en draaien anderen zich om en lopen weg. Wat doen zenuwen en spanning met je prestatiegedrag en vooral wat kun je als sporter doen om hiermee om te gaan? Hoe kan jouw omgeving de coach en je ouders je hierin ondersteunen?
Programma boekpresentatie GAS en REM
- Presentatie GAS en REM in de sport. Lees er hier meer over.
- Deskundigenpanel met: Matthijs van Harten (judoka), Raymond van Meenen (voormalig KNVB scheidsrechter nu manager Feyenoord Academy), Ties Verploegh (zeiler), Laurens Gerrets (KNVB scheidsrechter), Nelson Konings (speler Excelsior) en Naninka Boland (turncoach en sportdocent).
- Presteren onder druk in een wedstrijdje: Topsportcoördinator Martijn van Esch, Voormalig topatleet Luc Krotwaar, Mentor Dans Karin Stuijfzand,
- Bondscoach en karateka Geoffrey Berens vertelde hoe GAS en REM voor hem werkte bij WK’s en EK’s.
- Sportdocent Marc van Wingerden presenteerde de avond.
Begeleiding van een sportpsycholoog wordt steeds “normaler”. Nu nog een mentale training als vast onderdeel van het fysieke programma.
Sfeerimpressie
Deskundigen Topsportpanel
Wat doet spanning met je lichaam?
-
-
Presentator Marc van Wingerden
-
-
Marathonatleet Luc Krotwaar
-
-
Topsportcoordinator Martijn van Esch
-
-
Willen winnen Marco Klapwijk
-
-
Martijn en mentor dans Karin
-
-
Deskundigenpanel
-
-
Judoka Matthijs van Harten
-
-
Zeiler Ties Verploegh
-
-
Manager Feyenoord Academy Raymond van Meenen
-
-
Scheidsrechter betaald voetbal Laurents Gerretsen
-
-
Turncoach Naninka Boland
-
-
Keep Excelsior Nelson Konings
-
-
Deskundigen Topsportpanel
-
-
Karateka Geoffrey Berens
-
-
-
Gas en Rem in de sport - Mentaal sterk coachen
‘GAS en REM in de sport. Mentaal sterk coachen’ is geschreven voor coaches, sporters, ouders, scheidsrechters en begeleiders in de (top)sport.
Het boek gaat over de invloed van emoties (GAS) en gedachten (REM) op prestatiegedrag. Hoe haal je het beste uit jezelf? Hoe stuur je bij met jouw coachgedrag?
Lees hier meer over GAS en REM in de sport. Mentaal sterk coachen.
17 april 2017 | Gas en Rem in de sport
Gas en Rem in de sport
Hoe ga je om met persoonlijk belang, bijvoorbeeld een sporter die vijftien jaar lang heeft toegewerkt naar dat ene moment bij de Olympische Spelen. Ook het teambelang kan dominant zijn, zoals ‘we willen niet degraderen’ of we kunnen ‘kampioen’ worden.
Door het boek Gas en Rem in de sport krijgen sporters en hun omgeving (coach, ouders, scheidsrechter) inzicht in wat zij zelf kunnen doen op het moment dat het spannend wordt of als de frustratie toeslaat. Dit vraagt net als de fysieke voorbereiding een tijdsinvestering, waar je aan het begin van het seizoen mee moet beginnen. Lees hier meer over het boek.
Prestatiegedrag
Het boek Gas en Rem in de sport gaat over de invloed van emoties en gedachten op prestatiegedrag. Wat kunnen sporters doen om het beste uit zichzelf te halen? Hoe stuur je als coach bij?
Topsporters, talenten, (bonds)coaches, ouders en scheidsrechters vanuit verschillende sporten vertellen wat zij denken en voelen bij wedstrijden. Aan hun ervaringen koppelt Daniëlle inzichten uit de sportpsychologie.
De coach
Als coach wil je jouw sporters een goed gevoel meegeven voor de wedstrijd. Hoe je dat doet is best lastig, want sporters verschillen. Gedachten van de sporter als: ‘Het moet goed gaan’ of ‘als ik maar geen fout maak’, kunnen een onzeker en nerveus gevoel opleveren.
“Coachen is maatwerk”
– bondscoach en topkarateka Geoffrey Berens
Een rustige sporter vraagt een andere oppepper, dan een hele drukke. De ene sporter heeft eerder de voorkeur om te reageren vanuit emotie, gevoel en actie (GAS) en de ander vanuit ratio, denken, controle (REM).
‘Het moet nu’ of ‘als dit maar goed gaat’ kan in het lichaam fysieke reacties te weeg brengen, zoals verhoogde spierspanning, een snellere hartslag of ademhaling. Dat is op zich geen probleem, want dit brengt de sporter in gereedheid om te presteren. Tenzij hij doorschiet in te veel GAS, waarbij er te veel opwinding ontstaat en hij overgevoelig wordt. De sporter laat dan eerder onbesuisde acties zien of gaat bijvoorbeeld te keer tegen de scheidsrechter.
Bij te veel REM maakt de sporter zich zorgen en wordt stiller. Hij gedraagt zich eerder voorzichtig en handelt veilig. Het tempo is eruit. Je ziet dan dat de sporter meer fouten gaat maken.
Dit komt doordat zowel bij te veel GAS, als bij te veel REM het ritme, de timing en de waarneming wordt verstoord, wat dus het prestatieniveau negatief kan beïnvloeden.
Praktische mentale oefeningen
Door praktische mentale oefeningen train je het brein van de sporters en leer je hun gassen bij te veel rem en remmen bij te veel gas. Remmen doet de sporter onder andere door zijn rust te pakken en terug te gaan naar zijn sporttaak. Gassen door te kijken, te bewegen en aan te vallen. Je leert sporters hiermee hoe zij hun aandacht kunnen richten en hun lichaamsspanning onder controle kunnen krijgen.
Train je brein
Het is zinvol wanneer je als coach deze mentale vaardigheden verwerkt in de fysieke training, zodat de sporter dit kan oefenen op de sportplek. De sporter bepaalt zelf wat voor hem wel en wat niet werkt. Doel is dat de sporters lef tonen (GAS) en strategische slimheid inzetten (REM).
De sporters zijn dan voorbereid en klaar om wat moois te laten zien!
Gas en Rem in de sport - Mentaal sterk coachen
‘GAS en REM in de sport. Mentaal sterk coachen’ is geschreven voor coaches, sporters, ouders, scheidsrechters en begeleiders in de (top)sport.
Het boek gaat over de invloed van emoties (GAS) en gedachten (REM) op prestatiegedrag. Hoe haal je het beste uit jezelf? Hoe stuur je bij met jouw coachgedrag?
Lees hier meer over GAS en REM in de sport. Mentaal sterk coachen.
