Geprikkeld presteren: Ready to HYROX

Geprikkeld presteren: Ready to HYROX

Vooral het mentale aspect van hyrox krijgt minder aandacht. Terwijl presteren in een grote hal met prikkels, afleiding, adrenaline en het twijfelende stemmetje in je hoofd veel vraagt.

 “Dit is te zwaar, gaat dit mij wel lukken …? ”

Wanneer je voorbereid bent op deze mentale strijd wordt het makkelijker om je techniek en tempo te behouden.

GAS en REM bij hyrox

Tijdens HYROX gebeurt er mentaal van alles tegelijk. Je hoofd krijgt geen seconde rust. Je ziet andere deelnemers je inhalen, hoort het publiek en de muziek. Je hartslag knalt omhoog en je merkt dat je techniek begint te verslappen. Het gaat pijn doen. Ons brein is van nature geneigd om op al deze prikkels te reageren. Dat is logisch: dit oermechanisme helpt ons om snel te schakelen en te overleven. Bij hyrox kan dit systeem je prestatie verstoren of juist versterken als je het goed inzet.

Flow Mentale Training schreef hier een boek over: ‘GAS en REM in de sport’. De stress die alle prikkels en twijfel over eigen capaciteiten veroorzaakt, kan zorgen dat het lichaam zich gereed maakt te vechten (GAS) of juist deze te ontlopen (REM). Felheid en slimheid heb je beide nodig voor een goed prestatie, maar:

  • Te veel GAS zorgt voor onbesuisde, ongecontroleerde acties en energieverspilling.
  • Te veel REM geeft onzekere gedachten, veilige keuzes of de strijd staken.

Focus

 

We laten ons heel makkelijk afleiden van de taken waar we voor staan, door bijvoorbeeld jezelf te vergelijken met anderen of te veel bezig te zijn met het resultaat.

Focus is het vermogen om je aandacht bewust te richten op wat op wat er echt toedoet. In de sportpsychologie noemen we dat ‘je taak’. Bij hyrox is je focus dan alleen op het zo goed mogelijk uitvoeren van de beweging. Oftewel: de juiste houding, tempo, techniek of ademhaling om het sportieve doel zo efficiënt mogelijk te bereiken.

Vermoeidheid

Vermoeidheid leidt af.

Bij hoge fysieke en mentale belasting neemt de controle over je aandacht af en reageer je sneller op impulsen, waarbij je minder oplet wat je precies moet doen en blessures op de loer liggen. Negatieve gedachten, zoals twijfels of jezelf vergelijken met anderen kunnen ook de overhand nemen. Dit vertraagt juist jouw tempo.

Dit komt doordat het ‘regelsysteem’ van je brein minder goed werkt bij vermoeidheid. Daarom moet je trainen op de juiste balans tussen je GAS en REM, oftewel de optimale prestatietoestand (arousal).

Optimaal presteren in een chaotische omgeving

 

Een paar handige tips voor balans tussen GAS en REM:

  • Werk met één focuspunt per onderdeel

Probeer niet alles tegelijk te controleren. Kies vooraf per onderdeel waar je aandacht naartoe gaat. Richt je bijvoorbeeld tijdens de krachtonderdelen op je techniek. Eén duidelijk focuspunt geeft rust en richting.

  • Gebruik reset-momenten.

De overgangen tussen onderdelen zijn ideale momenten om bewust te resetten. Haal een paar keer diep en bewust adem. Hierdoor herstel je sneller. Stel jezelf een simpele vraag: waar moet mijn aandacht nu naartoe en geef het antwoord in 1 woord? Zo voorkom je dat je blijft hangen in een vorig onderdeel of de frustratie daarvan.

  • Herken en benoem afleidingen…en door

Afleiding is onvermijdelijk. Het onderdrukken van gedachten werkt vaak averechts — vergelijkbaar met een bal die je onder water probeert te duwen: hij komt altijd terug. Merk afleidingen daarom kort op, zonder oordeel, en breng vervolgens je aandacht bewust terug naar je taak. Niet reageren, maar herpakken.

  • Bij te veel GAS: Ademen, taakgerichte en positieve zelfspraak.
  • Bij te veel REM: Tempo verhogen en activerende zelfspraak.

En het belangrijkste: Have fun!

“We hebben fanatieke sporters bij onze club, maar uiteindelijk is de lol samen het leukst.”

– Willy Drummen-Sikma (blauwe shirtje), hyroxliefhebber bij Putti’s Workout. Willy (zij is arts) liep als student samen met Daniëlle (van Flow) haar eerste marathon in Rotterdam.

Bronnen
Van der Linden, D., Frese, M., & Meijman, T. F. (2003). Mental fatigue and the control of cognitive processes: Effects on perseveration and planning. Acta Psychologica, 113(1), 45-65. https://doi.org/10.1016/s0001-6918(02)00150-6
Yao, S., Lu, H., Zhang, L., Liu, F., Ma, F., & Chi, A. (2025). Acute Exercise Fatigue Impairs Cognitive Control: Neurophysiological Mechanisms Revealed by ERP and ERSP Analyses. Biology, 14(12), 1688. https://doi.org/10.3390/biology14121688

HC Rotterdam en Flow verweven ‘mentaal trainen op het veld’ duurzaam in de hockeyopleiding

HC Rotterdam en Flow verweven ‘mentaal trainen op het veld’ duurzaam in de hockeyopleiding

De methode Sport in Perspectief®

Met Sport in Perspectief® gaan we voor een gezond mentaal (top)hockeyklimaat, waarin er structureel en bewust aandacht is voor de pedagogische en mentale aspecten van hockey voor het bestuur, de coaches, de spelers en de ouders. Zodat iedereen de kans krijgt zich optimaal te ontwikkelen en plezier en presteren in balans blijft.

De ouders

Gisteravond was de aftrap met meer dan honderd topjeugdouders. Zij maakten kennis met Sport in Perspectief®. We deden een focus-oefening met alle ouders tegelijk, waaruit bleek dat focussen voor sommigen moeilijk is en dat de afleiding altijd op de loer ligt, zoals: gedachten, geluiden, foutje maken, andere ouders.

 Eén moeder vertelde dat ze afgeleid werd door de gedachte: “Wat goed dat HC Rotterdam mentaal gaat trainen en werken met een sportpsycholoog.” Dat vond ik dan wel weer een hele mooie afleidende gedachte.

We zijn gestart met de eerste jeugdteams om zo stap voor stap de methodiek uit rollen en te integreren in reeds bestaande leerlijnen, kennis en werkwijze. Hieronder worden de ervaringen met de bouwstenen GAS en REM en Focus toegelicht.

GAS en REM bij MO16-1

Graag willen winnen en fel zijn is zinvol, maar als individu en als team moet je ook strategisch slim zijn. De meiden gingen aan de slag met GAS (actie) en REM (ratio). De spelers deelden wat ze denken en voelen bij wedstrijden en gingen actief op het veld aan de slag met gas geven (actie en emoties) en remmen (denken, controleren) en wat er gebeurt als je uit de bocht vliegt door:

  • Te veel GAS: overgevoelig, luid, te veel spanning.
  • Te veel REM: overanalyseren, veilig, vertraagd tempo.

maar vooral wat je eraan kunt doen als team en als individu om te:

  • Remmen: Rust pakken (ademhalen), plan, taakgerichte zelfspraak- en coaching.
  • Gassen: Felle warming up, muziek, bewegen, kijken.

Met balans tussen je GAS en REM, handel je snel en slim. Je opwinden over bijvoorbeeld een scheidsrechter duurt kort en is in proportie, want je bent bezig met goed hockeyen.

   

 

Zowel ik als MB1 hebben kennis gemaakt met mentale training, met als thema GAS en REM. Een eerste stap richting mentaal sterker worden en met meer focus, rust en vertrouwen op het veld. De reacties waren enthousiast en het thema was zinvol. Spelers herkenden vooral momenten waarop ze in de GAS-fase zaten. De spelers leerden hoe ze dat kunnen gebruiken en dat remmen soms ook nodig is. Leuk om te zien hoe open het team hierin stond. Ik kijk uit naar het vervolg en om samen te bouwen aan mentaal weerbare en scherp spelende hockeyers!

– Lauren Latumahin, trainer MO16-1

Focus bij JO14-1

Focus (aandacht op dat wat ertoe doet) is best moeilijk zagen we al bij de ouders. Hockeyers wisselen tussen ‘aan’-staan tijdens het spel en ‘uit’-staan tijdens momenten aan de kant. Daarom is het zinvol om focus te trainen:

‘Hoe ga je scherp het veld op?’ Hoe versterk je elkaar?’ ‘Hoe herpak je als het minder gaat?’ ‘Waar kijk je naar?’ 

   

De wetenschap naar het veld

We lachen veel, maar er zit een serieus doel achter. Waarbij Flow de sportpsychologische wetenschap naar het veld wil brengen samen met de trainers. Sommige spelers moeten daar aan wennen en daar krijgen ze nu ook de kans voor. Dit wordt makkelijker doordat de trainers zelf regelmatig mentaal gaan trainen, want de trainers spreken de taal van de hockeyers en kennen hun team het beste.

“Ik ben persoonlijk altijd fan van nieuwe prikkels, naast alleen de fysieke en technische inhoud hockey. Ik vind dat aan het mentale aspect nog te weinig aandacht wordt besteed in de jeugd. Tegenwoordig hebben veel Hoofdklasse teams deze ondersteuning wel, maar de jeugd niet. Ik denk dat het goed is om hier dus vroeg mee te beginnen en gedurende het seizoen meer sessies te organiseren. Flow heeft daar een mooie leerlijn voor om dit gedurende het seizoen te ondersteunen. Het onderwerp ‘GAS en REM’ sloot ook perfect aan. Het was leuk om te zien hoe dit vertaald werd op de training en de bewustwording bij de spelers. Het is zelfs goed blijven hangen bij de spelers want het wordt nu nog steeds vaak aangehaald.”

– Niels Waaijer, trainer MO16-1

Wat een mooie club met fijne slimme mensen! Gaaf dat we met Team Flow hier onderdeel vanuit mogen maken!