11 september 2025 | Sport in Perspectief®
De Thorbecke Talentschool Rotterdam heeft aansluitend aan het programma Talentskills met de methode Sport in Perspectief® een duurzame mentale opleidingsstructuur gerealiseerd. Hoe dat werkt in de praktijk zagen we bij de introductie van de topsport- en dans- en muziekleerlingen.
Opletten is op school heel belangrijk, daarom deden we bij de warming up een focus-oefening.
De vloer is lava
“Wie als eerste met zijn team op de mat staat heeft gewonnen. Je mag 2 hoepels gebruiken. Als één teamlid de grond raakt, moet iedereen opnieuw starten.” De opdracht zorgde ervoor dat de leerlingen ‘onbewust’ aan de slag gingen met de mentale vaardigheden: communiceren en samenwerken. Onbewust, omdat we hierover vooraf niets hadden uitgelegd.
Topsporters zijn gedreven om te winnen. Zodra er een wedstrijdelement is, gaan ze vol overgave van start. Het viel ons op dat de teams met alleen meisjes of met meisjes in de meerderheid de tijd namen om vooraf hun strategie te bedenken en zij dit op een rustige beheerste manier uitvoerden. Hierdoor waren zij langzamer, maar werden er minder fouten gemaakt.
“Ons plan is, dat we geen plan hebben.”
De teams met alleen jongens maakten veel meer geluid. Zij toonden een actieve en risicovolle inzet. Er werd van alles geroepen, soms helpend, soms niet. Eén leerling ging met de twee hoepels heel snel naar de overkant, terwijl de rest van zijn team bij het startpunt luid schreeuwde dat zij dit materiaal ook nodig hadden. Waardoor hij weer de route terug moest afleggen. Het team bleef doorzetten en elkaar motiveren.
Terugblik:
- Sterke leiders kwamen naar boven
- Alle teams zetten door, ook als het meerdere keren fout ging.
- Er was veel plezier.
- Er werd met respect met elkaar omgegaan.
Wat een leuke leerlingen!
23 juni 2025 | Sport in Perspectief®
Jouw talent, jouw toekomst
De Thorbecke Talentschool Rotterdam is de grootste Topsport Talentschool van Nederland én het heeft een officiële vooropleiding Dans & Muziek. Op deze school zitten onder andere de jeugdspelers van Feyenoord, Team NL en Lucia Marthas, maar ook andere sporten zijn vertegenwoordigd zoals rugby, basketbal, zwemmen en atletiek.
Op deze school wordt écht geïnvesteerd in deze bijzondere topsporttalentleerlingen. Ze worden met extra aandacht begeleid bij hun ontwikkeling als topsporter, mens én als leerling. Je kan je voorstellen dat deze leerlingen soms veel druk ervaren en veel ballen in de lucht moeten houden. Het is niet eenvoudig de balans te vinden en tijd te verdelen tussen school- en sportprestaties, vrienden en vriendinnen, sociale media .. terwijl ze ook nog kind mogen zijn.
Flow werkt al sinds 2010 op de Thorbecke Talentschool. Het Sport in Perspectief®-programma draait vanaf 2023.
Sport in Perspectief®: van de klas naar het gras
De methode Sport in Perspectief® is de pedagogische en mentaal verantwoorde aanpak, waarmee het Thorbecke structurele aandacht besteedt aan het mentale welzijn en het prestatiegedrag van topsport- en DaMu-leerlingen, studiebegeleiders en ouders.
Vanaf het eerste jaar tot en met het examenleerjaar gaan de leerlingen aan de slag met het trainen van mentale competenties met behulp van een leerlijn met tien mentale bouwstenen die hen helpen om:
- Onder alle omstandigheden te blijven geloven in zichzelf.
- Plezier te houden op school en in hun sport/dans.
- Het beste uit zichzelf te halen.
Topsportlessen
De leerlingen trainen dit in de topsportlessen die zij van Flow één keer per maand krijgen. Daarnaast worden de studiebegeleiders getraind aan de hand van online training KOP IN Online en de ondersteunende trainingen van Flow.
De studiebegeleiders leren hoe zij met observatie en in een 1-op-1-gesprek vroegtijdig mentale belemmeringen kunnen signaleren, tackelen en zodoende voorkomen. De studiebegeleiders hebben ook geleerd hoe zij ‘mentaal’ kunnen toevoegen aan hun eigen lessen. Waardoor ‘doelen stellen’ een onderdeel wordt bij bijvoorbeeld het vak aardrijkskunde en ‘GAS en REM’ getraind wordt bij wiskunde.
Leerlingen krijgen hierdoor meer zelfkennis en zelfvertrouwen wat hen helpt om beter te presteren.
Gedachtesturing
Zo heeft bijvoorbeeld de LO-leerkracht Luke ‘gedachtesturing’ in zijn les toegevoegd. Behalve dat hij de leerlingen leerden hoe zij ‘ringzwaaien’ op een steeds hoger level technisch moesten doen en hij de druk opvoerde, stelde hij mentale vragen zoals:
Waar keek je naar? Wat dacht je? Wat deed je? Hielp het je beter presteren?
Op deze manier wordt een nieuw (mentaal) element aan de gymles toegevoegd en gaan de leerlingen actief aan de slag met zelfreflectie op hun ‘denken en doen’. De leerlingen spreken het hardop uit als ze het spannend vinden worden: ‘Ik vind het eng.’ Dit helpt bij het normaliseren van deze gedachten.
Daarnaast leren de leerlingen erop te letten dat zij bijvoorbeeld ‘hun armen strekken’. Het werkgeheugen wordt hierdoor met taakgerichte gedachten gevuld. Dit helpt leerlingen om niet meer met de angst bezig zijn maar met de technisch juiste uitvoering, waardoor het gemakkelijker gaat.
De LO-docent maakt ook de een koppeling met hun eigen sport of dans. Hoe is dit als je een voetbalwedstrijd of een dansvoorstelling hebt?
Spreken over wat je denkt, voelt en doet
Leerlingen vinden mentale training in het begin altijd een beetje spannend. Soms moeten de leerlingen dingen doen, die ze nog nooit gedaan hebben, zoals: visualiseren of een ademhalingsoefening. Er wordt bij de opdrachten een hoop gelachen, maar er wordt wel serieus getraind. De leerlingen geven dat ook terug: dat ze de geleerde vaardigheden toepassen op school en in hun sport.
Hieronder een aantal quotes van topsportleerlingen:
“We hadden het in de les over emoties. Daar heb ik met mijn teamgenoten nog later over gesproken. We spreken elkaar daar nu op aan. Ik blijf rustiger.”
– Voetballer, 3 MAVO
“Ik leer van andere mensen uit andere sporten hun visie.”
– Turner, 4 HAVO
“Ik heb geleerd hoe je positief tegen jezelf kunt praten. Dat geeft mij meer meer vertrouwen.”
– Danser, 5 VWO
“Ik heb minder stress bij toetsen.”
– Vechtsporter, 2 MAVO
“Ik vind de opdrachten leuk.”
– Basketballer, 5 HAVO
“Ik weet nog niet zo goed wat ik er aan heb.”
– Danser, 4 HAVO
Sport in Perspectief® in het onderwijssysteem
Op de lange termijn is het streven van het Thorbecke om de doorgaande leerlijn van Sport in Perspectief® binnen het onderwijssysteem duurzaam te borgen.
Flow gaat gewoon door met het pedagogisch en mentaal trainen van de leerlingen, de studiebegeleiders en de ouders (en volgend schooljaar ook de docenten) van het VMBO, de MAVO, de HAVO en het VWO.
-
-
De studiebegeleiders
-
-
Topsportlessen in de bovenbouw
-
-
Topsportlessen in de onderbouw
Het is echt bijzonder om mee te maken hoe leergierig, begaan en zorgzaam het topsportteam van de Thorbecke Talentschool Rotterdam is!
We zijn blij dat we met Flow Mentale Training een positieve bijdrage kunnen leveren om samen met deze bijzondere school de leerlingen te ondersteunen.
We kijken uit naar het vervolg van de plezierige samenwerking met alle betrokkenen en partners van deze unieke school.
15 mei 2025 | in de media
Lees het gehele interview in het artikel: Voer voor psychologen: Strijd op het veld of in het hoofd: komt Ajax ‘mentale dreun’ te boven?
Daarin komen zowel Daniëlle als sportpsycholoog Rico Schuijers uitgebreid aan het woord. Enkele passages uit het interview.
Na de grote voorsprong van Ajax op PSV, leek de titelstrijd beslist. Maar nu krijgt de eredivisie alsnog een bloedstollende ontknoping, omdat Ajax in de laatste drie duels slechts één punt wist te halen. Komen ze dit te boven? “Ineens verandert de mindset: je moét winnen.”
“Ieder seizoen zie je weer de verbazing bij de topclubs als er onder kampioenschapsdruk slechter wordt gepresteerd. Van ‘het moeten winnen’ krijgen spelers last”, vertelt sportpsycholoog Rico Schuijers, die topsporters begeleidt, tegen RTL Nieuws.
“Voetballers trainen veel op passen en aannemen, maar lijken te vergeten hoe ze om moeten gaan met mentale druk. Een trainer kan zeggen: ‘kom op, blijf voetballen’, maar dat is lastig als je niet weet hoe. Dat terwijl je erop kúnt trainen. Ik vraag me af in hoeverre het eerste van Ajax dat doet.”
‘In je hoofd hangen de ballonnen al’
Ook sportpsycholoog Daniëlle van der Klein-Driesen van Flow Mentale Training, die onder andere de jeugdselectie van Feyenoord traint, zag hoe het zondag bij Ajax ineenstortte. “In je hoofd hangen de ballonnen al klaar. Maar opeens wint PSV, en dan verandert de mindset: je moét winnen. Dat haalt een bepaalde vrijheid van spelen weg. Op dit niveau mag je van ploeg verwachten dat ze leveren, maar dat blijkt dan toch lastig.”
Als je goed aan het spelen bent, dan ben je als speler alleen maar bezig met voetballen. “Waar liggen de ruimtes, hoe schakel ik snel tussen aanvallen en verdedigen, je hebt aandacht voor datgene wat je moet doen. Maar als het dan niét lukt, zie je vertwijfeling.”
Wat ook erg belangrijk is om spelers duidelijkheid te geven, is denken in scenario’s. Schuijers: “Het kan zijn dat je na drie minuten tegen een rode kaart aanloopt, dat een goede speler zich blesseert of dat je al snel achter komt te staan. Dat de scheidsrechter een andere beslissing neemt. Dat zijn allemaal afleidingen, die het spel kunnen beïnvloeden. Zorg dat je daarop voorbereid bent.”
“Door omstandigheden kan het zo zijn dat je maar 80 procent kunt leveren, maar dan is het wel handig om 100 procent te géven van die 80 procent.”
Verder is het belangrijk dat de trainers van Ajax en PSV hun groep te blijven steunen. Van der Klein-Driesen: “Je hebt het hele seizoen samengespeeld, het ging vaak heel goed, je moet hetzelfde blijven doen. In bewoordingen laten zien dat je in de spelers gelooft. Goede coaches blijven in elke situatie motiverend. Blijf erop hameren dat ieder z’n taak blijft uitvoeren.”
Positiviteit
Een goede coach moet zelf rust uitstralen, zegt Van der Klein-Driesen. “Is hij onrustig, dan zullen spelers dat ook worden.
Blijf benadrukken waar je als team goed in bent. Pak er een eerdere wedstrijd bij, waar iedereen lekker heeft gespeeld, en bespreek dan wat er allemaal goed ging, en hoe dat ging. Haal daar de positiviteit vandaan.”
Schuijers voegt nog toe dat het als speler zaak is niet weg te lopen van de spanning. “Omarm het, dit zijn de wedstrijden waar je het voor doet. Slaag je erin om dáár controle over te hebben, dan ben je een speler die bijna altijd goed speelt.”
Lees verder
Lees hier het gehele interview: Strijd op het veld of in het hoofd: komt Ajax ‘mentale dreun’ te boven?
10 mei 2025 | sportpsychologie
Heb jij ook wel eens moeite om sporters in een bepaalde focus te krijgen? Wat is focus nou eigenlijk?
Daniëlle: ‘Ja, dat is wel leuk. Als ik het aan de jonge sporters vraag. Wat is focus? dan is het antwoord: je concentreren. En wat is dan concentreren? Dat je moet focussen!
Zowel jonge als professionele sporters weten precies wat hun afleidingen zijn, maar hoe zich te focussen; op dat wat ertoe doet op het juiste moment, dat vinden ze vaak lastig.’
‘Daarom vind ik het zo belangrijk dat je focus traint.’
‘Dus als je als coach roept: concentreer je, weten sporters vaak niet wat ze moeten doen. Daar kun je als coach verandering in brengen, door je sporters te leren waar zij hun aandacht op moeten richten en dit heel concreet te maken.’
Bezig bent met één ding tegelijk
Daniëlle: ‘Dus mensen die zeggen dat ze meerdere dingen tegelijk kunnen dat kan helemaal niet.’
‘Je bent gefocust of niet.’
‘Het kan wel zijn dat sporters hun aandacht op verkeerde dingen richten. En dat zijn dan die meerdere dingen.’
‘Kortom: je moet je maar op één ding richten. In de psychologie noemen we dat taak en afleiding.’
En hoe kan ik nou als trainer coach ervoor zorgen dat een sporter in zijn taak zit en niet in een afleiding?
Daniëlle: ‘Als eerste: je ziet natuurlijk veel als coach. Maar wat goed werkt is om het gewoon te vragen. Maak voor de training even een kort rondje. Wat zijn jouw afleiders?’
‘De één zal de scheidsrechter noemen, de ander zal zijn ouders langs de kant noemen. Maar er zijn ook sporters die meer van binnen uit afgeleid worden door wat
ze denken of wat ze voelen.’
Bekijk hieronder Focus (deel 1).
Oké, dus als ik dan nu weet waardoor ze afgeleid raken – door de scheidsrechter of door hun interne gedachten – hoe kan een trainer / coach hen weer uit die afleiding halen? En in hun focus krijgen?
Daniëlle: ‘Dat is ook trainen héh. Als je buiten traint, dan ga je niet hele lange gesprekken houden, maar je kunt er wel heel kort – dat kost je een minuutje – rondvragen wat zijn je afleidingen?’
‘Je kan trainen om voor het moment dat ze ze in actie komen, ze die focus hebben. Dat ze die aanzetten. Dus je focus is aan of je focus is uit.’
‘Stel je bent hordeloper. Ik heb jarenlang naast de groep getraind. Ze kletsen wat met elkaar en gaan in één beweging door en komen dan in actie. Dat is niet goed.’
‘Je moet echt even je rust pakken, misschien je ogen even dichtdoen, je voorstellen hoe je gaat lopen. Zo creëer je een een bewust moment.’
‘Ben je een veldsporter, dan is dat niet anders. Zodra je op het veld staat, wil je een bepaalde mindset hebben.’
Bekijk hieronder Focus (deel 2)
Creëer een rustmoment
Oké, dus het is eigenlijk het oefenen van een bewust moment voor jezelf creëren waardoor je alles – alle andere dingen waar je aan denkt of die gebeuren in je omgeving – kan afsluiten. Je creëert een rustmoment en je gaat bewust bezig met de uitvoering die je gaat doen.
Daniëlle: ‘Klopt. En als je dat wil verfijnen en je wil een hoger niveau krijgen, dan kun je ook letterlijk de bewegingsvorm voor je zien.’
‘Wat wel gaaf is bij vechtsporten bijvoorbeeld is dat sporters heel vaak zo’n rustmoment pakken, nog voordat ze beginnen. Iedereen komt ergens vandaan en is druk etc … maar iedereen moet even landen op de mat.’
‘Je kan sporters hiervan bewust maken, dat ze dat zelf in handen hebben, die aan- en uitknop van focus.’
‘Een trucje daarvoor is Ik kijk naar – Ik let op.’
‘Dus waar kijk je naar? Dat is dus de aandacht waar je op gericht bent. En waar let je op?’
‘Dus stel je bent judoka, dan kan je naar je tegenstander kijken, maar je let op stevig vastpakken.’
Ik kijk naar en ik let op. Dat is een een hele mooie tip. Zeker als je sporters snel afgeleid zijn. Je kan sporters helpen door hen daar bewust van te maken en het samen met hen te gaan oefenen.
Bekijk hieronder Focus (deel 3).
Heb je al wat aan deze tips gehad? Laat het even weten! Volg ons en ga er vooral mee aan de slag.
Heel veel succes!
1 april 2025 | Olympische Spelen
Marit held een inspirerend praatje met de intrigerende titel: ‘Winnig is … an inside job’ en sprak over haar ervaringen, haar lange voorbereiding en natuurlijk haar gouden race.
Veelzeggend is onderstaande quote:
“Als ik goud win, ben ik gelukkig. Nu weet ik: Als ik gelukkig ben, dan win ik goud”.
Zeilen is mentaal puzzelen
Zeilen is een cognitieve sport, waarbij er continu – onder druk – keuzes gemaakt moeten worden. Maak je als zeiler een verkeerde keuze, dan lig je zo op de veertigste positie terwijl je eerst vooraan lag.
Er zijn zoveel variabelen om rekening mee te houden dat zeilers nogal eens verdwalen in de details. ‘Waarnemen, beslissen en handelen’ moet snel gebeuren. Twijfel zorgt voor traag beslissen en dat wordt op het hoogste niveau direct afgestraft. Mentale training helpt zeilers in dit aspect van de sport: door erop te trainen kan je dit twijfelen voorkomen.
Bouwmeester, zo vertelde ze in haar presentatie, richtte zich uitsluitend op die dingen waar zij zelf controle op had. Zo heeft ze routines in haar hoofd om onder alle omstandigheden juist te handelen. Routines voor zowel harde als zachte wind, etc.
Marit Bouwmeester trainde honderden uren mentaal om zich optimaal voor te bereiden, onder andere:
- Visualiseren: de race in gedachten verbeelden.
- Mediteren: elke afleiding of twijfel herkennen en dan weer terug naar je taak.
- Ademhalingsoefeningen.
- De kwaliteit van haar gedachten trainen.
- Koud douchen: comfortabel worden met ongemak.
“Mensen denken bij zeilen: lekker het water op, zonnetje erbij. Maar er komt veel meer bij kijken.”
Zie ook het artikel ‘Ik ben obsessief bezig’.
‘Snel beslissen’ kun je trainen
Flow begeleidt (jonge) zeilers, coaches en ouders van het nationale zeilteam. Het verhaal van Marit is zeer herkenbaar en slaat precies de spijker op de kop: Ja, snelle en goede beslissingen maken kun je trainen. Dat is precies wat wij doen met de Sport in Perspectief® methode!
Hieronder zie je een mentale trainingsvorm: snel beslissen. Dat is lachen en het geeft de zeiler inzicht in hoe hij/zij een keuze onder druk maakt.
Twijfel is heel normaal maar kan wel de prestatie verstoren. We leren de kinderen hun slimheid en inzicht zinvol in te zetten en hun aandacht te richten op dat wat er toe doet om zo snel mogelijk te varen.
-
-
Presteren onder druk
-
-
Winnen is leuk!
-
-
Waarnemen – Snel beslissen
-
-
Handelen
En de zeilouders die doen fanatiek mee, zodat zij hun kinderen beter begrijpen en makkelijker positief steunen en loslaten.
Zoals Marit al zei:
“Winning is an inside job”
Je moet wel je hoofd erbij houden!
Dat betekent doorzetten bij tegenslag. De focus op leren en groeien en altijd op zoek naar verbetering. Mentale training is een onderdeel van elke training.
Dat is Sport in Perspectief®. Lees hier meer over het programma.
